Κλιμακώνεται η κόντρα ΕΕ-Τραμπ για τη Γροιλανδία: Πιο κοντά το “εμπορικό μπαζούκα” της Κομισιόν – Σύγκλιση Γαλλίας και Γερμανίας

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ανακαλεί τις θέσεις του για την Γροιλανδία, οι ηγέτες της ΕΕ έχουν σκληρύνει τη στάση τους και ετοιμάζουν απάντηση στις απειλές του Αμερικανού προέδρου.

Όπως υποστηρίζει το Politico σε ανάλυση του για τεκταινόμενα στην γεωπολιτική σκακιέρα αναφερόμενο στην στάση των ευρωπαϊκών κρατών-μελών, η Γερμανία συντάσσεται πλέον με τη Γαλλία ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την ενεργοποίηση του ισχυρότερου εμπορικού όπλου της Ένωσης ενόψει της έκτακτης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης.

Το Anti-Coercion Instrument θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης της Ε.Ε., καθώς επιτρέπει την επιβολή δασμών, τον περιορισμό εξαγωγών στρατηγικών προϊόντων ή ακόμη και τον αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς.

«Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και μερικές ημέρες», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. «Το έχουμε νιώσει στις διμερείς συνομιλίες μας… υπάρχει πολύ ευρεία υποστήριξη ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια, και αυτό περιλαμβάνει επίσης ότι όλα τα ενδεχόμενα βρίσκονται στο τραπέζι».

Το τι θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Επιτροπή θα αποφασιστεί σε μεγάλο βαθμό από όσα θα πει ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη. Ενώ αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να κανονίσουν συναντήσεις με τον Τραμπ στο περιθώριο του οικονομικού φόρουμ για να τον πείσουν να μην επιβάλει τους δασμούς, προετοιμάζονται επίσης για την πιθανότητα ο Τραμπ να υλοποιήσει τις απειλές του.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι θα επιβάλει δασμούς 10% στους συμμάχους του ΝΑΤΟ που έχουν αντιταχθεί στην προσπάθειά του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Ο ηγέτης των ΗΠΑ έχει κλιμακώσει περαιτέρω την κατάσταση, 
απειλώντας με δασμούς 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.

Πέρα από το Anti-Coercion Instrument, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν και την ενεργοποίηση ενός ήδη επεξεργασμένου πακέτου αντιποίνων, το οποίο προβλέπει δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν αποκλείεται να επιβληθούν πρώτα αυτοί οι δασμοί, ενώ παράλληλα η Επιτροπή θα κινεί τη πιο σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία για την ενεργοποίηση του ACI.

Η σύγκλιση Παρισιού και Βερολίνου αποτυπώνει τη μεταβαλλόμενη ισορροπία εντός της Ε.Ε. «Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, μια αφύπνιση ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», ανέφερε Γάλλος ανώτερος αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, στηρίζει εδώ και καιρό τη χρήση του «εμπορικού μπαζούκα».

Αντίθετα, άλλες πρωτεύουσες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, λόγω του κινδύνου περαιτέρω αντιποίνων από τον Τραμπ και του κόστους για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. «Έχουμε στη διάθεσή μας ένα σύνολο μέσων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αλλά αν χρειαστεί να τα χρησιμοποιήσουμε, τότε θα το κάνουμε», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα.

Την τελευταία φορά που η ΕΕ εξέτασε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει το μπαζούκα της εναντίον των ΗΠΑ — όταν ο Τραμπ επέβαλε μονομερείς δασμούς στην Ένωση το 2025 — η Ευρώπη έκανε ένα βήμα πίσω από το χείλος του γκρεμού με τους οικονομικούς εκβιασμούς του Τραμπ.

«Είναι μια πολύ διαφορετική κατάσταση από το περασμένο καλοκαίρι, όταν ήταν απλώς μια εμπορική διαμάχη», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. «Οι χώρες δήλωσαν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν σε μια διαμάχη για το αν οι δασμοί πρέπει να είναι 10 ή 15%, ειδικά όταν εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ. Αλλά δεν βρισκόμαστε τώρα στο πεδίο των καλών πρακτικών, βρισκόμαστε στο πεδίο των αναγκών».

Για να ενεργοποιηθεί η ACI θα απαιτηθεί η υποστήριξη τουλάχιστον 15 χωρών στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Την ίδια ώρα, ρόλο-κλειδί στη γερμανική στάση φαίνεται να παίζει και η βιομηχανία. Ο πρόεδρος της ένωσης Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, κάλεσε τις Βρυξέλλες να εξετάσουν σοβαρά την ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, παρά το γεγονός ότι, όπως σημείωσε, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ήδη πληγεί δυσανάλογα από τους αμερικανικούς δασμούς.