“Δώρο γενεθλίων” για τον Τραμπ η συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν γράφει το BBC – Τα αναπάντητα ερωτήματα

Δώρο γενεθλίων χαρακτηρίζει το BBC την πλαίσιο συμφωνίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν για το τέλος των εχθροπραξιών στην Μέση Ανατολή και την επίτευξη εκεχειρίας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προαναγγέλλοντας τη συμφωνία, ότι το Στενό του Ορμούζ θα είναι ανοιχτό για εμπορική ναυτιλία και ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό τους.

«Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει!» αναφώνησε ο Τραμπ ανήμερα των 80ων γενεθλίων του. Συνέχισε δηλώνοντας ότι, σε αντίθεση με τις αποτυχίες προηγούμενων προέδρων των ΗΠΑ, εξασφάλισε μια «μεγάλη συμφωνία» που θα έφερνε «ειρήνη και ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή».

Φυσικά, τέτοιου είδους υπερβολές δεν είναι κάτι σπάνιο για τον Τραμπ, σχολιάζει το βρετανικό δίκτυο, επικαλούμενο τις πομπώδεις δηλώσεις του για τη συμφωνία της Γάζας που θα εξασφάλιζε «αιώνια ειρήνη» στην περιοχή, αν και η πραγματικότητα απέχει για ακόμη μία φορά πολύ από τα λεγόμενα του.

“Σε τέτοιες διπλωματικές συμφωνίες υψηλού διακυβεύματος,η επιτυχία ή η αποτυχία συνήθως εξαρτάται από τις λεπτομέρειες. Και στην περίπτωση αυτή, οι λεπτομέρειες είναι ελάχιστες,” αναφέρει το Βρετανικό δίκτυο.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς δήλωσε σε συνέντευξή του την Κυριακή το βράδυ στο Fox News ότι το γεγονός ότι το Ιράν ουδέποτε διέθετε πυρηνικά όπλα ήταν «ενσωματωμένο σε αυτή τη συμφωνία» και ότι οι ΗΠΑ είναι σε θέση να ελέγχουν την Τεχεράνη ως προς την συμμόρφωση της.

Τα αναπάντητα ερωτήματα

Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με κρίσιμα ζητήματα, όπως ποιοι θα είναι οι περιορισμοί στον εμπλουτισμό και τι θα πρέπει να συμβεί με το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που έχει τώρα το Ιράν.

Κάποια από αυτά είναι βέβαιο ότι θα διευθετηθούν σε επόμενες διαπραγματεύσεις και «τεχνικές» συνομιλίες που θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια μιας 60ήμερης παράτασης της τρέχουσας εκεχειρίας. Αλλά αν κάτι είναι σαφές μετά από δεκαετίες προσπαθειών να πειστεί και να εξαναγκαστεί το Ιράν να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, είναι ότι δεν υπάρχουν εγγυήσεις, ανεξάρτητα από το τι πιστεύουν οι ΗΠΑ ότι διασφαλίζεται σε αυτό το «μνημόνιο κατανόησης».

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν εξέδωσε ανακοίνωση την Κυριακή λέγοντας ότι «οι τελικές διαπραγματεύσεις θα αναβληθούν μέχρι την εφαρμογή των δεσμεύσεων των ΗΠΑ βάσει του μνημονίου».

Ποιες είναι αυτές οι δεσμεύσεις – και ο τρόπος με τον οποίο τις ερμηνεύει το Ιράν – θα βοηθήσουν να καθοριστεί εάν αυτή η συμφωνία θα τηρηθεί.

Οι ειδικοί της αγοράς ενέργειας προειδοποίησαν ότι η μεταφορά πετρελαίου μέσω του στενού είναι απίθανο να επιστρέψει αμέσως στα προπολεμικά επίπεδα. Η εκκαθάριση ενός μεγάλου αριθμού δεξαμενόπλοιων, η απομάκρυνση ναρκών και η αποκατάσταση της τακτικής μεταφοράς και παραγωγής πετρελαίου θα μπορούσαν να διαρκέσουν εβδομάδες.

Με αρκετές ημέρες να απομένουν πριν από την επίσημη υπογραφή, το Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν χρόνο να διευθετήσουν βασικές λεπτομέρειες για να διασφαλίσουν την επιτυχία της συμφωνίας – αλλά υπάρχει και χρόνος για να καταρρεύσει.

Τα βασικά ζητούμενα ΗΠΑ και Ιράν

Ήδη, πάντως, διαφαίνεται μία διάσταση ερμηνειών ως προς το περιεχόμενο και τη νοηματοδότηση του μνημονίου σύμφωνα με το CNN:

–Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ επιμένουν ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ή άρση των κυρώσεων θα συνδέεται στενά με τη συμμόρφωση του Ιράν.

–Από την πλευρά της, η Τεχεράνη δήλωσε πως η αντίστροφη μέτρηση για την 60ήμερη εκεχειρία ξεκινά μόνον όταν η Ουάσιγκτον αρχίσει να αποδεσμεύει δισεκατομμύρια από τα παγωμένα κεφάλαιά της.

«Η δυσπιστία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν είναι τόσο μεγάλη και οι εντάσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Τεχεράνης τόσο υψηλές, που θα αποδειχθεί σημαντικό επίτευγμα αν η συμφωνία διαρκέσει μέχρι την υπογραφή της», σχολιάζει το CNN.

«Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσωρινή παύση σε αυτό που μέχρι τώρα ήταν ένας πραγματικός πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Οπότε, θα επιστρέψουμε σε μια κατάσταση “ψυχρού πολέμου” με το Ιράν», παρατηρεί ο αναλυτής διεθνών υποθέσεων του CNN, Καρίμ Σαντζαντπούρ.

«Αλλά αυτό δεν επιλύει τη σύγκρουση. Τα πιο ακανθώδη ζητήματα έχουν αναβληθεί για μελλοντικές διαπραγματεύσεις, και δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι θα επιλυθούν μέσα σε ένα χρονικό πλαίσιο 60 ημερών», δήλωσε ο Σαντζαντπούρ, ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Endowment for International Peace.