Οι πρώτοι κλιματικοί μετανάστες στην Ευρώπη: – 300.000 Έλληνες μετακινηθήκαν από τις εστίες του λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων

Ένα θέμα που δεν αναφέρεται αρκετά στις μέρες μας είναι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και πως δημιουργούνται ακόμη και μετακινήσεις πληθυσμών από τις τρομερές καταστροφές που δημιουργεί.

Σε ρεπορτάζ το Euronews μεταφέρει μία θλιβερή πραγματικότητα που στην Ευρώπη αρχίζει από τον ελλαδικό χώρο και αφορά 300.000 συμπολίτες μας που από το 2008 έχουν αναγκαστεί να φύγουν από τις εστίες τους λόγω κλιματικών καταστροφών.

Η ΜΚΟ Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC), με έδρα τη Γενεύη, εκτιμά ότι 413.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν στην ΕΕ μεταξύ 2008 και 2023.

Μέχρι στιγμής, το 2023 είναι η χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί, με πάνω από 200.000 Ευρωπαίους εσωτερικά εκτοπισμένους, κυρίως λόγω δασικών πυρκαγιών και καταιγίδων. Αν επαληθευτούν ορισμένα από τα πιο δυσοίωνα σενάρια που περιγράφουν οι κλιματολόγοι, έως το 2050 η Ευρώπη αναμένεται να είναι κατά 2,5°C θερμότερη, πράγμα που σημαίνει ότι ο ευρωπαϊκός νότος θα αντιμετωπίζει μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας και συνεχείς ακραίους καύσωνες.

Την ίδια στιγμή στα κεντρικά και βόρεια σημεία της ηπείρου θα καταγράφονται συνεχείς πλυμμήρες και βροχοπτώσεις.

Το σημάδι του Daniel

Η κακοκαιρία Daniel αποτελεί σημάδι ενός δυσοίωνου μέλλοντος στην Ελλάδα και στην Ευρώπη με έναν εσωτερικό… μετανάστη που σώθηκε από την καταστροφή του Daniel να εξιστορεί τις τραγικές στιγμές που έζησε αυτός και η οικογένεια του.

Ακόμη θυμάται την αίσθηση απόγνωσης στα μάτια του γιου του. «Και τώρα τι, μπαμπά; Τα χάσαμε όλα», τον ρώτησε δακρυσμένος. Αλλά θυμάται και πώς στέκονταν πάνω στην οροφή της νταλίκας τους για εννέα ώρες, ενώ γύρω τους τα νερά από τις πλημμύρες ανέβαιναν επικίνδυνα -μέχρι που τελικά διασώθηκαν.

Τελικά, ο κ. Γιατρόπουλος και η οικογένειά του πήραν την απόφαση να μετακομίσουν σε άλλο χωριό, μακριά από τον Παλαμά της Καρδίτσας. Όπως λέει, η επιστροφή δεν πέρασε καν από το μυαλό τους.

«Δεν θέλω να νιώθω αυτό το σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής που πέφτει. Για αρκετούς μήνες φοβόμασταν ότι θα ξαναπλημμυρίσει. Σκέφτηκα ακόμη και να δω ψυχολόγο», αναφέρει σήμερα.

Άλλοι συντοπίτες τους από τον Παλαμά, αναζητούν ακόμη ένα σπίτι σε ασφαλέστερο σημείο, άλλοι μετακόμισαν στην Αθήνα ή προτίμησαν να φύγουν στο εξωτερικό.

Η Ελλάδα είναι μία από τις πιο ευάλωτες σε κλιματικές καταστροφές χώρες της Ευρώπης. Η IDMC εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν εκτοπιστεί από το 2008, κυρίως λόγω δασικών πυρκαγιών, καταιγίδων και πλημμυρών. Ο Βλοχός στην Καρδίτσα πάντα ήταν ευάλωτος σε πλημμύρες, όπως το 1953 και του 1994, αλλά πολύ περισσότερο το 2023 με τον Daniel, όταν η στάθμη του νερού έφτασε τα δύο μέτρα.

Τις πρώτες εβδομάδες μετά την κακοκαιρία επικράτησε ένα έντονο αίσθημα αλληλεγγύης, αλλά αυτή η ενότητα γρήγορα ράγισε. Στη γειτονική Μεταμόρφωση, περίπου το 95% των νοικοκυριών ψήφισε υπέρ της μετεγκατάστασης σε δημοψήφισμα. Ο πρόεδρος της κοινότητας Πέτρος Κοντογιάννης λέει ότι όταν βρέχει, «πολλοί φεύγουν ακόμα κι αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος».

Η απειλή της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη

Η IDMC καταγράφει 84.000 εσωτερικούς εκτοπισμούς στη Γερμανία από το 2008 έως το 2024, στην συντριπτική πλειονότητά τους (78.000) από πλημμύρες. Πέρα από την άμεση υλική καταστροφή, οι επιζώντες βρέθηκαν αντιμέτωποι με μακροχρόνιες ελλείψεις πόρων, με κατεστραμμένες υποδομές, μέχρι σοβαρή έλλειψη βασικής ιατρικής φροντίδας, γιατρών και φαρμάκων.

Κοινοί είναι οι φόβοι και στη Γαλλία. Σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Γαλλίας δηλώνει ότι θα σκεφτόταν να μετακομίσει λόγω των κλιματικών κινδύνων στον δήμο του, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Odoxa.

Το 2022, περίπου 45.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν λόγω περιβαλλοντικών καταστροφών, γεγονός που καθιστά τη Γαλλία μία από τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή στην Ευρώπη.