Βαρθολομαίος: «Η φύση μάς εκδικείται – Είμαστε οικονόμοι της, όχι ιδιοκτήτες»

Ένα ηχηρό μήνυμα για την προστασία του περιβάλλοντος και την ευθύνη του ανθρώπου απέναντι στη φυσική δημιουργία στέλνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, με αφορμή τη συμπλήρωση 35 ετών από την εκλογή του στον Οικουμενικό Θρόνο.

Στο πλαίσιο αφιερώματος του Γραφείου Τύπου και Επικοινωνίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο κ. Βαρθολομαίος μιλά για την οικολογική κρίση, την ανθρώπινη πλεονεξία και την υπερκατανάλωση, προσεγγίζοντας τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση μέσα από θεολογική, πνευματική και κοινωνική οπτική.

Παράλληλα, ανατρέχει στα παιδικά του χρόνια στην Ίμβρο, τα οποία, όπως εξηγεί, διαμόρφωσαν την αγάπη και την ευαισθησία του για το φυσικό περιβάλλον.

Η Ίμβρος ως πρώτη πηγή έμπνευσης

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνδέει το οικολογικό του ενδιαφέρον με το φυσικό τοπίο του νησιού όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε.

«Το περιβάλλον του χωριού μου, το περιβάλλον της Ίμβρου, με ενέπνευσε την αγάπη προς τη δημιουργία του Θεού», αναφέρει, σημειώνοντας ότι ακόμη και ένα αγριολούλουδο μπορεί να διδάξει στον άνθρωπο πολλά για τη σοφία και την αγάπη του Θεού.

Όπως εξηγεί, μέσα στην ειδυλλιακή ατμόσφαιρα του νησιού μπορούσε να αντιληφθεί την αξία της φύσης και να διακρίνει σε αυτήν την παρουσία του Θεού.

Αυτή η εμπειρία αποτέλεσε τη βάση για τη μετέπειτα οικολογική του δράση και για τη συνέχιση των πρωτοβουλιών που είχε αρχίσει ο προκάτοχός του, Πατριάρχης Δημήτριος.

Η 1η Σεπτεμβρίου και η οικολογική δράση

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει καθιερώσει την 1η Σεπτεμβρίου ως ημέρα προσευχής για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Κατά τη διάρκεια της πατριαρχικής του διακονίας, ο κ. Βαρθολομαίος ανέπτυξε σειρά οικολογικών πρωτοβουλιών, αρχικά με μικρότερες συναντήσεις νέων στη Χάλκη και στη συνέχεια με διεθνή, διαθρησκειακά και διεπιστημονικά συμπόσια.

Στόχος αυτών των δράσεων, όπως επισημαίνει, ήταν η ευαισθητοποίηση των πολιτών και η ανάδειξη της ανάγκης να σέβονται, να αγαπούν και να προστατεύουν τη φυσική δημιουργία.

«Δεν μπορούμε να σεβόμαστε τον Θεό και να καταστρέφουμε τη δημιουργία του»

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπογραμμίζει ότι η οικολογική κρίση δεν αποτελεί αποκλειστικά πολιτικό ή οικονομικό ζήτημα.

«Δεν είναι δυνατόν να ισχυριζόμαστε ότι αγαπούμε και σεβόμαστε τον Θεό και, από την άλλη, να καταστρέφουμε τη δημιουργία που εξήλθε από τα θεϊκά χέρια του», τονίζει.

Κατά τον ίδιο, το περιβαλλοντικό πρόβλημα είναι συγχρόνως ηθικό, θεολογικό, πνευματικό και κοινωνικό, καθώς συνδέεται άμεσα με τη στάση και τις επιλογές του ανθρώπου.

«Η φύση δεν μας ανήκει»

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Βαρθολομαίος στην υπερκατανάλωση και στην αντίληψη ότι η φύση αποτελεί ανεξάντλητη ιδιοκτησία του ανθρώπου.

Όπως σημειώνει, οι άνθρωποι δεν περιορίζονται σε όσα πραγματικά χρειάζονται, αλλά διεκδικούν διαρκώς περισσότερα για να ικανοποιήσουν τις φιλοδοξίες, τον εγωισμό και τις επιθυμίες τους.

«Νομίζουμε ότι η φύση μάς ανήκει, ότι είναι ιδιοκτησία μας», επισημαίνει, υπενθυμίζοντας ότι, σύμφωνα με τη χριστιανική θεολογία, ο άνθρωπος τοποθετήθηκε στη δημιουργία για να τη φυλάσσει και να την προστατεύει.

«Είμαστε οικονόμοι της φύσης και όχι ιδιοκτήτες της», υπογραμμίζει.

«Εμείς ανήκουμε στον κόσμο»

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης απορρίπτει την ανθρωποκεντρική αντίληψη σύμφωνα με την οποία ο φυσικός κόσμος υπάρχει αποκλειστικά για να εξυπηρετεί τον άνθρωπο.

«Εμείς ανήκουμε στον κόσμο και όχι ο κόσμος σε εμάς», τονίζει, σημειώνοντας ότι κάθε άνθρωπος αποτελεί ένα μικρό μέρος του συνόλου.

Συνδέει, παράλληλα, τον σεβασμό προς το περιβάλλον με τον σεβασμό προς τους άλλους ανθρώπους, υπενθυμίζοντας ότι τα δικαιώματα του καθενός τελειώνουν εκεί όπου αρχίζουν τα δικαιώματα των συνανθρώπων του.

«Η φύση μάς εκδικείται»

Αναφερόμενος στις πλημμύρες, στις πυρκαγιές και στις άλλες φυσικές καταστροφές, ο κ. Βαρθολομαίος τις συνδέει με τις υπερβολές της ανθρώπινης δραστηριότητας και την ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων.

«Είναι η τιμωρία μας που έρχεται από την ίδια τη φύση, την οποία εκμεταλλευόμαστε και καταστρέφουμε. Μας εκδικείται η φύση», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Με τη συγκεκριμένη διατύπωση, ο Οικουμενικός Πατριάρχης περιγράφει την επιστροφή των συνεπειών της ανθρώπινης παρέμβασης στην ίδια την κοινωνία, προειδοποιώντας ότι η περιβαλλοντική καταστροφή δεν μπορεί να μένει χωρίς αντίκτυπο.

Το κάλεσμα προς τους νέους

Κλείνοντας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης απευθύνει κάλεσμα στους νέους ανθρώπους να συμμετάσχουν ενεργά στην προσπάθεια προστασίας του περιβάλλοντος.

Όπως επισημαίνει, οι προηγούμενες γενιές, ακόμη και χωρίς εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις, σέβονταν τη φύση μέσα από τις καθημερινές πρακτικές τους και λάμβαναν από αυτήν τα αντίστοιχα οφέλη.

«Χρειάζεται η συστράτευση των νέων ανθρώπων, ώστε να συνεχιστεί η παράδοση των πατέρων και των προγόνων μας», καταλήγει.