ΕΚΤ: Ο Τραμπ υπεύθυνος για την παγκόσμια οικονομική κρίση που θα φέρει ο πόλεμος στο Ιράν

Έντονη κριτική για την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας άσκησε η ΕΚΤ παρουσιάζοντας υπεύθυνο για το σοκ που έχουν δεχθεί οι παγκόσμιες αγορές τον Ντόναλντ Τραμπ.

Στην εξαμηνιαία έκθεσή της για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, η ΕΚΤ ασκεί ευθεία κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ και, σύμφωνα με τους Financial Times, τονίζει ότι οι αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα των υψηλών επιπέδων κρατικού χρέους εγκυμονούν κινδύνους για γεωπολιτικό σοκ.

«Αν και ο πλήρης αντίκτυπος του πολέμου παραμένει ακόμη ασαφής, οι επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα γίνονται ολοένα πιο σοβαρές όσο παρατείνεται η διάρκειά του», δήλωσε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ

Εκτός από τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν που οδηγούν σε άνοδο του πληθωρισμού και πλήττουν την ανάπτυξη, η ΕΚΤ απέδωσε τη διεύρυνση των απειλών για το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην αστάθεια της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ και τους φόβους πως ο Τραμπ απομακρύνει τις ΗΠΑ από τον ρόλο του σταθεροποιητή που είχε διαχρονικά.

Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ επισήμανε πως η αβεβαιότητα γύρω από τη δέσμευση της αμερικανικής κυβέρνησης στη πολυμερή συνεργασία αυξάνει τον κίνδυνο τα πολιτικά σοκ να διαταράξουν τη διεθνή τάξη και να ενισχύσουν τον γεωοικονομικό και κανονιστικό κατακερματισμό σε παγκόσμιο επίπεδο και πρόσθεσε με νόημα ότι «οι ανακοινώσεις δασμών, οι παύσεις και οι ανατροπές έχουν γίνει δομικό χαρακτηριστικό του παγκόσμιου περιβάλλοντος».

Η έκθεση της ΕΚΤ

Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και η πραγματική οικονομία είχαν επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα κατά την είσοδο στο 2026, παρά τη σειρά των διαδοχικών σοκ. Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με την Έκθεση της ΕΚΤ, αυτή η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται πλέον από ένα μεγάλο γεωοικονομικό σοκ που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η έντονη γεωοικονομική πίεση ενισχύεται από τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα γύρω από το παγκόσμιο εμπόριο και τη διεθνή συνεργασία. Παράλληλα, οι κίνδυνοι κυβερνοασφάλειας και οι υβριδικές απειλές κατά κρίσιμων υποδομών αυξάνονται μέσα σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές προσαρμόζονται στις γεωοικονομικές πιέσεις και στις διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό. Οι αρχικές προσαρμογές στις αγορές αποδείχθηκαν βραχύβιες, με αποτέλεσμα οι αποτιμήσεις των μετοχών να παραμένουν υψηλές σε ιστορικούς όρους. Την ίδια στιγμή, τα ασφάλιστρα κινδύνου στα εταιρικά ομόλογα παραμένουν συμπιεσμένα διεθνώς, γεγονός που καθιστά τις αποτιμήσεις ευάλωτες στο ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο γεωπολιτικής και πολιτικής αβεβαιότητας. Υπάρχει συνεπώς σημαντικός κίνδυνος επιδείνωσης του επενδυτικού κλίματος, καθώς οι αρνητικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με τις γεωπολιτικές, δημοσιονομικές και μακροχρηματοπιστωτικές εξελίξεις φαίνεται να υποτιμώνται. Η δημοσιονομική επέκταση σε ένα δύσκολο γεωοικονομικό περιβάλλον θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά ορισμένων υπερχρεωμένων χωρών της ευρωζώνης και να οδηγήσει σε επανατιμολόγηση του κρατικού κινδύνου.

Οι μη τραπεζικοί φορείς έχουν παραμείνει σε γενικές γραμμές ανθεκτικοί στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αλλά αντιμετωπίζουν κινδύνους από μια ευρεία υποχώρηση των αγορών. Ειδικότερα, ο συνδυασμός χαμηλών αποθεμάτων ρευστότητας, υψηλών αποτιμήσεων χαρτοφυλακίων και συγκεντρωμένων εκθέσεων στους ισολογισμούς τους αυξάνει τον κίνδυνο αναγκαστικών πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν την πίεση στις αγορές. Αν και δεν αποτελούν συστημικό κίνδυνο καθαυτό για την ευρωζώνη, οι αδιαφανείς και διασυνδεδεμένες ιδιωτικές αγορές απαιτούν στενή παρακολούθηση λόγω κινδύνων μετάδοσης, ιδίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι τράπεζες της ευρωζώνης έχουν διαχειριστεί ικανοποιητικά τα πρόσφατα κύματα αβεβαιότητας, υποστηριζόμενες από την ισχυρή κερδοφορία και τα επαρκή κεφαλαιακά και ρευστοποιήσιμα αποθέματα. Ωστόσο, η αυξημένη σημασία των μη τραπεζικών πηγών στη χρηματοδότησή τους θα μπορούσε να τις εκθέσει σε κινδύνους ρευστότητας και χρηματοδότησης εάν οι συνθήκες στις αγορές γίνουν πιο ασταθείς. Παράλληλα, η ποιότητα των τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού θα μπορούσε να επιδεινωθεί εάν οι μακροχρηματοπιστωτικές συνθήκες επιδεινωθούν σημαντικά λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αν και οι άμεσες εκθέσεις των τραπεζών στην περιοχή είναι περιορισμένες και συγκεντρωμένες σε λίγες τράπεζες. Ειδικότερα, ένα παρατεταμένο σοκ θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις, κυρίως για επιχειρήσεις της ευρωζώνης που δραστηριοποιούνται σε κλάδους ευαίσθητους ταυτόχρονα στο εμπόριο, την ενέργεια και τα επιτόκια, με πιθανές επιπτώσεις και στα νοικοκυριά μέσω επιδείνωσης των συνθηκών στην αγορά εργασίας ή αύξησης του κόστους ζωής.

Στο σημερινό εξαιρετικά αβέβαιο γεωοικονομικό περιβάλλον, η διατήρηση και ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι κρίσιμης σημασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι μακροπροληπτικές αρχές θα πρέπει να διατηρήσουν τις υφιστάμενες απαιτήσεις κεφαλαιακών αποθεμάτων ασφαλείας και τα μέτρα που αφορούν τους δανειολήπτες, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα των τραπεζών και η τήρηση υγιών πιστοδοτικών προτύπων. Επιπλέον, οι επίμονες ευπάθειες σε όρους ρευστότητας και μόχλευσης στον τομέα της μη τραπεζικής χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης απαιτούν μια συνολική πολιτική απάντηση. Τέλος, η επιτάχυνση της προόδου για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων της ΕΕ θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας, διαφυλάσσοντας παράλληλα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.