Τραμπ: Πεδίο αντιπαράθεσης το “Συμβούλιο Ειρήνης” του Αμερικανού προέδρου – Τα “Ναι”, τα ηχηρά “Όχι” και ρόλος του

Νέες αντεγκλήσεις προκαλεί η δράση του Ντόναλντ Τραμπ για την δημιουργία ενός “Συμβουλίου Ειρήνης” εν μέσω εντάσεων για το θέμα της Γροιλανδίας και γεωπολιτικών ζυμώσεων στο περιθώριο του του Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός.

Η ιδέα γεννήθηκε με αφορμή το σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας με αρκετές χώρες και ηγέτες να έχουν λάβει πρόσκληση από τον πρόεδρο Τραμπ. Ανάμεσα σε αυτούς που προσκλήθηκαν ήταν ο πρόεδρος Πούτιν, η Κίνα, αλλά και ευρωπαϊκά κράτη, ανάμεσα τους η Ελλάδα και η Κύπρος.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ουσιαστικά προωθεί τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς οργάνου με την ονομασία «Συμβούλιο Ειρήνης», το οποίο θα λειτουργεί υπό τον δικό του έλεγχο και φιλοδοξεί να επιλύει συγκρούσεις παγκοσμίως. Διπλωμάτες, εκφράζουν φόβους ότι ένα τέτοιο συμβούλιο για παγκόσμια ζητήματα θα μπορούσε να βλάψει το έργο του ΟΗΕ.

Ο Τραμπ, προβλέπεται να είναι ο πρώτος και ουσιαστικά ισόβιος πρόεδρος, θα μπορεί να καλεί και να απομακρύνει κράτη και θα έχει την τελική έγκριση όλων των αποφάσεων. 

Το συμβούλιο θα πραγματωθεί εφόσον υπογράψουν την διακήρυξη του 3 κράτη από αυτά που έχουν λάβει πρόσκληση.

Τα “ναι” και τα “όχι”

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποδέχθηκε την πρόσκληση του Αμερικανού προέδρου να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης», ανακοίνωσε σήμερα το γραφείο του. «Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου (…) αποδέχθηκε την πρόσκληση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να συμμετέχει ως μέλος στο Συμβούλιο Ειρήνης», επεσήμανε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού σε σύντομη ανακοίνωσή του.

Από την πλευρά του και το Αζερμπαϊτζάν αποδέχθηκε την πρόταση του Τραμπ. «Το Αζερμπαϊτζάν, όπως πάντα, είναι έτοιμο να συμβάλει ενεργά στη διεθνή συνεργασία, την ειρήνη και τη σταθερότητα», ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.

Ήδη ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν έχει δηλώσει ότι θα συμμετέχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης». Η Κίνα έχει προσκληθεί, όπως και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρά τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Ορισμένες κυβερνήσεις δήλωσαν άμεσα ότι θα συμμετάσχουν. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Τραμπ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει ήδη πει «ναι», όπως και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο Καναδάς ανακοίνωσε ότι θα λάβει μέρος, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν προτίθεται να καταβάλει το ποσό του 1 δισ. δολαρίων για μόνιμη συμμετοχή.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η Τουρκία παρά τον αρχικό ενθουσιασμό με την παραλαβή της πρόσκλησης Τραμπ δεν έχει ακόμη απαντήσει.

“Ηχηρές” αρνήσεις

Μέχρι στιγμής, η Γαλλία –η οποία έχει διατυπώσει σε αυστηρό τόνο την αντίθεσή της στις προθέσεις Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδίας– δεν σχεδιάζει να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης».

«Ναι στην εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που παρουσίασε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο υποστηρίζουμε ανεπιφύλακτα, αλλά όχι στη δημιουργία ενός οργανισμού όπως έχει παρουσιαστεί, ο οποίος θα αντικαταστήσει τα Ηνωμένα Εθνη», δήλωσε χθες, Τρίτη, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.

Χθες, και η Νορβηγία, διά του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών, διεμήνυσε πως δεν θα συμμετάσχει.

«Η Νορβηγία δεν θα συμμετάσχει στο “Συμβούλιο Ειρήνης” του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όπως αυτή παρουσιάζεται σήμερα», δήλωσε ο Αντρέας Μότσφελτ Κράβικ στην εφημερίδα Aftenposten.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι θα ήταν «πολύ δύσκολο» να συμμετέχει σε ένα συμβούλιο στο οποίο μετέχει και η Ρωσία, με διπλωματικές πηγές να αναφέρουν ότι «γίνονται προσπάθειες» για να ξεπεραστεί το εμπόδιο.

Αντίστοιχες επίφυλάξεις εξέφρασε και η Βρετανία. «Ο Πούτιν είναι ο επιτιθέμενος σε έναν παράνομο πόλεμο κατά της Ουκρανίας και έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν ενδιαφέρεται σοβαρά για την ειρήνη», δήλωσε εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ.

Στο «όχι» κλίνει η Ελλάδα για την πρόσκληση Τραμπ στο Συμβούλιο Ειρήνης, συντασσόμενη με άλλες χώρες της ΕΕ.

Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης»

Οταν, τον περασμένο Νοέμβριο, τα Ηνωμένα Εθνη ψήφιζαν υπέρ της έγκρισης του «Συμβουλίου Ειρήνης», με την ελπίδα πως θα δεσμεύσουν τον Τραμπ σε μια ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα, αγνοούσαν πως στην πραγματικότητα στήριζαν «έναν κλειστό κύκλο υπό τον Τραμπ, μια παγκόσμια εκδοχή της αυλής του Μαρ-α-Λάγκο με απώτερο στόχο την υποκατάσταση του ίδιου του ΟΗΕ», γράφει χαρακτηριστικά ο Τζούλιαν Μπόργκερ στην ανάλυσή του στον Guardian.

Το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» ήταν μία πρωτοβουλία που αρχικά στόχευε στον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα, αλλά στη συνέχεια εμφανίζεται με διευρυμένες φιλοδοξίες για τη διαχείριση συγκρούσεων σε άλλα μέρη του πλανήτη. 

Το καταστατικό περιγράφει το «Συμβούλιο Ειρήνης» ως «διεθνή οργανισμό που επιδιώκει να προωθήσει τη σταθερότητα, να αποκαταστήσει την αξιόπιστη και νόμιμη διακυβέρνηση και να εξασφαλίσει διαρκή ειρήνη σε περιοχές που έχουν πληγεί ή απειλούνται από συγκρούσεις».

Ο Τραμπ θα είναι «ο πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης», οι εξουσίες του οποίου θα είναι ευρείες: μόνο εκείνος έχει την αρμοδιότητα να «προσκαλεί» άλλους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να ενταχθούν στο Συμβούλιο και μπορεί να ανακαλεί τη συμμετοχή τους, εκτός εάν υπάρξει βέτο το οποίο θα στηρίξει «η πλειοψηφία δύο τρίτων των κρατών-μελών».

Επίσης, η προεδρία του μοιάζει να είναι εφ’ όρου ζωής. Μπορεί να «ορίσει έναν διάδοχο» «ανά πάσα στιγμή» και δεν μπορεί να αντικατασταθεί παρά μόνο αν «παραιτηθεί αυτοβούλως» ή αν κριθεί «ανίκανος» από το σύνολο «του εκτελεστικού συμβουλίου» του οργανισμού, το οποίο συγκροτεί ο ίδιος.

Αν και οι αποφάσεις λαμβάνονται «από την πλειοψηφία των κρατών μελών», το κάθε ένα από τα οποία έχει «μία ψήφο», στη συνέχεια «υποβάλλονται στην έγκριση του προέδρου», κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι ο Τραμπ διαθέτει δικαίωμα βέτο, ενώ έχει και τον έλεγχο της ημερήσιας διάταξης.

«Κάθε κράτος-μέλος έχει θητεία μέγιστης διάρκειας τριών ετών από την έναρξη της ισχύος του παρόντος καταστατικού, η οποία μπορεί να ανανεωθεί από τον πρόεδρο.

Αυτή η τριετής θητεία δεν ισχύει για τα κράτη μέλη που θα καταβάλουν περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο δολάρια μετρητά στο Συμβούλιο Ειρήνης κατά το πρώτο έτος από την έναρξη της ισχύος της Χάρτας», προσθέτει το κείμενο, χωρίς να δίνει άλλες διευκρινίσεις.