Το σχέδιο Τραμπ να «κυβερνήσει» τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη Μαδούρο – Οι απειλές, το Καράκας και η επόμενη ημέρα

Ο Ντόναλντ Τραμπ λέει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να «κυβερνήσουν» τη Βενεζουέλα μετά την αιχμαλώτιση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Όμως χωρίς στρατιωτική παρουσία επί του πεδίου, το αμερικανικό σχέδιο που μοιάζει να διαγράφεται υπολογίζει να στηριχθεί στην υφιστάμενη κυβέρνηση.

Στα πολλά σχόλιά του μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει την ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν προσωρινά να «κυβερνήσουν» τη χώρα των 30 εκατομμυρίων κατοίκων σε μια κατεστραμμένη οικονομία.

Η κυβέρνηση στο Καράκας και οι απειλές

Όμως η Ουάσινγκτον φαίνεται να είναι από λίγο έως καθόλου προετοιμασμένη να αναλάβει τον έλεγχο σε τέτοια κλίμακ. Η αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας έχει κλείσει, καμία επιτόπια αμερικανική στρατιωτική παρουσία δεν είναι γνωστή, και ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε αόριστα για το ότι η δική του κυβέρνηση θα είναι επί το έργον.

Ακόμη και η εισβολή στο Ιράκ το 2003, που κόστισε στις ΗΠΑ του Τζορτζ Γ. Μπους πολλές επικρίσεις, είχε σχεδιαστεί περισσότερο, με την τοποθέτηση μιας προσωρινής Αρχής του συνασπισμού ως μεταβατικής κυβέρνησης.

Προς το παρόν, ο Ντόναλντ Τραμπ λέει πως η Ουάσινγκτον εργάζεται με την Ντέλσι Ροντρίγκες, την πρώην αντιπρόεδρο του Νικολάς Μαδούρο που ορκίστηκε χθες Δευτέρα προσωρινή πρόεδρος από τους θεσμούς της χώρας της, απειλώντας την ότι θα έχει «χειρότερη» τύχη αν δεν υποκύψει στις αμερικανικές αξιώσεις, που επικεντρώνονται στην πρόσβαση των ΗΠΑ στα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας.

«Δεν είναι ότι θα κυβερνήσουμε, θα ελέγξουμε την πολιτική» της Βενεζουέλας, διευκρίνισε την Κυριακή στο NBC ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο.

Ο κουβανικής καταγωγής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ θεωρεί εδώ και καιρό ότι η εξουσία του Νικολάς Μαδούρο είναι παράνομη και υποστηρίζει την αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα, που υποστηρίζει ότι κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024 και την οποία η Ουάσινγκτον αναγνώρισε ως νικήτρια στα τέλη της θητείας του Τζο Μπάιντεν.

Όμως τις ώρες που ακολούθησαν τη θεαματική αμερικανική επέμβαση, ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, προσωπικότητα της αντιπολίτευσης και πρόσφατα βραβευθείσα με Νόμπελ Ειρήνης.

«Δεν έχει ούτε την αναγκαία υποστήριξη, ούτε τον σεβασμό στη χώρα της», εκτίμησε. «Η μοναδική λύση ώστε η Ματσάδο να εγκατασταθεί στο προεδρικό μέγαρο και να κυβερνήσει τη χώρα θα ήταν μια μαζική αμερικανική στρατιωτική παρουσία, που θα ήταν πολύ αιματηρή, θα είχε λίγες πιθανότητες επιβίωσης, και θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα εσωτερικής πολιτικής για τον Τραμπ», ένα από τα επιχειρήματα του οποίου στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ήταν μια μη επεμβατική θέση, λέει ο Μαρκ Τζόουνς, ειδικός στη Βενεζουέλα στο Πανεπιστήμιο Ράις του Τέξας.

Η Ντέλσι Ροντρίγκες που ήταν σε επαφή με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά την αμερικανική επίθεση σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, εκφώνησε αρχικά μια επιθετική ομιλία το Σάββατο χαρακτηρίζοντας τον Νικολάς Μαδούρο «μοναδικό πρόεδρο» μιας Βενεζουέλας έτοιμης να «υπερασπιστεί τον εαυτό της». Ο τόνος της μεταβλήθηκε γρήγορα, την Κυριακή μίλησε για «ατζέντα συνεργασίας».

«Από μία πλευρά, πρέπει να φαίνεται αγανακτισμένη από αυτό που συνέβη. Την ίδια στιγμή, πρέπει να φαίνεται ανοικτή στην προώθηση φιλοαμερικανικών πολιτικών που θα είναι πολύ δύσκολο να αποδεχθεί το καθεστώς της, καθώς επί 27 χρόνια θεωρούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες ορκισμένο εχθρό του», εξηγεί ο Ράιαν Μπεργκ, ερευνητής στο Centre for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον.

Όμως η κίνηση δεν θα είναι εύκολη, προβλέπει ο πρώην δεύτερος στην ιεραρχία της αμερικανικής πρεσβείας στο Καράκας, προτού κλείσει το 2019.

Η επόμενη ημέρα

Η Ντέλσι Ροντρίγκες «επωφελείται της προσφοράς του Τραμπ και του Ρούμπιο και λέει ‘βέβαια, θα συνεργαστούμε’», αλλά το κάνει μόνο «για να κερδίσει χρόνο και να εδραιώσει τη θέση της» στο εσωτερικό, λέει ο Μπράιαν Ναράνχο στο Γαλλικό Πρακτορείο, εκτιμώντας πως δεν θα είναι «μαριονέτα» της Ουάσινγκτον.

Καθώς, για να ελέγξει τη Βενεζουέλα όπως ευελπιστεί, η Ουάσινγκτον θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσει την υποστήριξη άλλων σημαντικών προσώπων του καθεστώτος Μαδούρο όπως ο Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπες, που ελέγχει τον στρατό, υπογραμμίζει ο Μαρκ Τζόουνς.

Μερικές από τις αμερικανικές απαιτήσεις, όπως οι σχετικές με τη διακίνηση ναρκωτικών, μπορεί να είναι εύκολο να ικανοποιηθούν από την Ντέλσι Ροντρίγκες. Άλλες, όπως η ρήξη με την Κούβα, μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολο να γίνουν αποδεκτές από μια κυβέρνηση ριζωμέννη στην παράδοση του αριστερού πρώην προέδρου Ούγο Τσάβες.

«Αυτή η ομάδα θα αντισταθεί με όλες της τις δυνάμεις επειδή η ιδέα πως η Βενεζουέλα θα γίνει κράτος υποτακτικό στις ΗΠΑ είναι το αντίθετο της μπολιβαριανής επανάστασης», συνοψίζει ο ειδικός στη λατινοαμερικανική χώρα.

Δήλωσε «αιχμάλωτος πολέμου»

Σκηνές έντασης εκτυλίχθηκαν στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν κατά την πρώτη ακροαματική διαδικασία του Νικολάς Μαδούρο, μόλις τρεις ημέρες μετά τη σύλληψή του. Ο πρώην –όπως τον χαρακτηρίζουν οι ΗΠΑ– πρόεδρος της Βενεζουέλας ενεπλάκη σε φραστική αντιπαράθεση με τον Πέδρο Ρόχας, πολιτικό ακτιβιστή, τον οποίο αποκάλεσε «αιχμάλωτο πολέμου», αφού ο τελευταίος τον κατηγόρησε ως «παράνομο» και τον προειδοποίησε ότι θα «πληρώσει για τα εγκλήματά του».

Η ασυνήθιστη αυτή αντιπαράθεση σημειώθηκε στο τέλος της περίπου 30λεπτης ακροαματικής διαδικασίας, κατά την οποία ο δικαστής Άλβιν Χέλερσταϊν αναγκάστηκε να διακόψει τον Μαδούρο, όταν εκείνος διαμαρτυρήθηκε ότι είχε «απαχθεί» από αμερικανικές δυνάμεις.

Ο 63χρονος Μαδούρο εμφανίστηκε στο δικαστήριο φορώντας μπλε μπλουζάκι, πορτοκαλί εσώρουχο και καφέ παντελόνι, με τα χέρια και τα πόδια του δεμένα με χειροπέδες και αλυσίδες, οι οποίες αφαιρέθηκαν μερικώς κατά την είσοδό του στην αίθουσα. Στον ίδιο πάγκο καθόταν και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, επίσης δεμένη με χειροπέδες, εμφανώς καταβεβλημένη.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, το ζευγάρι παρακολουθούσε μέσω διερμηνέα. Ο Μαδούρο κρατούσε σημειώσεις σε κίτρινο μπλοκ και διατηρούσε ψύχραιμη στάση, ενώ χαιρέτησε το ακροατήριο λέγοντας στα αγγλικά «Καλή χρονιά».

Όταν κλήθηκε να δηλώσει την ταυτότητά του, ανέφερε: «Είμαι ο Νικολάς Μαδούρο Μόρος. Είμαι Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βενεζουέλας. Βρίσκομαι εδώ απαχθείς από το Σάββατο 3 Ιανουαρίου». Ο δικαστής τον διέκοψε, ζητώντας του να απαντήσει μόνο στο ερώτημα της ταυτότητας, με τον Μαδούρο να επαναλαμβάνει τελικά το όνομά του.

Ο ίδιος και η σύζυγός του δήλωσαν αθώοι σε όλες τις κατηγορίες, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τέσσερις κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών. «Είμαι αθώος, είμαι έντιμος άνθρωπος και εξακολουθώ να είμαι Πρόεδρος της Βενεζουέλας», δήλωσε ο Μαδούρο, ενώ η Φλόρες αυτοπροσδιορίστηκε ως «Πρώτη Κυρία» και αρνήθηκε κάθε εμπλοκή.

Στις 17 Μαρτίου η επόμενη ακρόαση

Η επόμενη ακρόαση ορίστηκε για τις 17 Μαρτίου, χωρίς να κατατεθεί αίτημα αποφυλάκισης με εγγύηση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε η κατάσταση της υγείας της Σίλια Φλόρες, η οποία εμφανίστηκε με εμφανείς μώλωπες στο πρόσωπο. Ο δικηγόρος της ζήτησε να υποβληθεί σε ακτινογραφία, κάνοντας λόγο για σοβαρούς τραυματισμούς που υπέστη κατά τη σύλληψή της στο Καράκας. Ο δικαστής ζήτησε να διασφαλιστεί η άμεση ιατρική φροντίδα και για τους δύο κατηγορούμενους.

Ο συνήγορος του Μαδούρο, Μπάρι Πόλακ, υποστήριξε ότι ο πελάτης του είναι αρχηγός κυρίαρχου κράτους και απολαμβάνει ασυλία, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για τη νομιμότητα της σύλληψής του.

Κατά την αποχώρησή του από την αίθουσα, ο Μαδούρο αντέδρασε έντονα στις φωνές του Πέδρο Ρόχας, σηκώνοντας το δάχτυλο και φωνάζοντας: «Είμαι άνθρωπος του Θεού. Είμαι αιχμάλωτος πολέμου». Ο Ρόχας δήλωσε αργότερα ότι είχε φυλακιστεί από το καθεστώς Μαδούρο το 2019 και σήμερα εργάζεται για το αντιπολιτευόμενο κόμμα First Justice.