Τα πέντε σενάρια για το τέλος του πολέμου στην Μέση Ανατολή

Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ τις τελευταίες ώρες έχουν μπερδέψει παρά βοηθήσει στην κατανόηση των στόχων των ΗΠΑ στον πόλεμο στο Ιράν και στην Μέση Ανατολή.

Τα ήξεις αφίξεις του Τραμπ έχουν δημιουργήσει σύγχυση σε συμμάχους, αγορές και βουλευτές να αναρωτιούνται πώς  ή πότε θα τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν.

Ο Τραμπ ανέφερε σε Ρεπουμπλικανούς σε ετήσια συνάντηση τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο, «αλλά δεν έχουμε κερδίσει αρκετά». Αυτό έγινε λίγες ώρες αφού είπε στο CBS News ότι ο πόλεμος είναι «πολύ ολοκληρωμένος, σχεδόν τελειωμένος». Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε χθες ότι η Τρίτη «θα είναι η πιο έντονη ημέρα επιθέσεων μέχρι τώρα».

Την ίδια στιγμή το Axios δίνει πέντε πιθανά σενάρια

Τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος και εκεχειρεία

Ο τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν ήταν ένας από τους βασικούς δηλωμένους στόχους του Τραμπ από την έναρξη της Επιχείρησης Epic Fury.

Το Ιράν και οι ΗΠΑ είχαν πραγματοποιήσει τρεις γύρους έμμεσων συνομιλιών στη Γενεύη λίγες ημέρες πριν αρχίσει ο πόλεμος, αλλά οι απεσταλμένοι του Τραμπ κατέληξαν ότι η Τεχεράνη δεν έπαιρνε στα σοβαρά μια συμφωνία.

Ο Τραμπ είπε στο Fox News ότι νέες συνομιλίες είναι «πιθανές», αλλά ότι είναι απογοητευμένος από την επιλογή του σκληροπυρηνικού Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως διαδόχου του πατέρα του στη θέση του ανώτατου ηγέτη.

Το «μοντέλο Βενεζουέλας»

Ο Τραμπ έχει επισημάνει τη Βενεζουέλα όπου οι ΗΠΑ συνέλαβαν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο ως πρότυπο για το Ιράν.

Η σύγκριση Ιράν – Βενεζουέλας δεν μπορεί να ισχύσει σε όλα τα επίπεδα, καθώς έτσι δεν γίνεται σωστή ανάγνωση της δομής της εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, όπως επισημαίνουν αναλυτές.

Το καθεστώς του Ιράν επιβιώνει εδώ και 47 χρόνια από κυρώσεις, πολέμους και εσωτερικές εξεγέρσεις, εδραιώνοντας την εξουσία του μέσω στρατιωτικών, θρησκευτικών και πολιτικών θεσμών που έχουν σχεδιαστεί για να αντέχουν πέρα από οποιονδήποτε ηγέτη.

Για τους Ιρανούς διαδηλωτές που έχουν ρισκάρει τη ζωή τους ζητώντας αλλαγή καθεστώτος, ένας ηγέτης υποστηριζόμενος από τις ΗΠΑ μέσα από το ίδιο το σύστημα θα μπορούσε να θεωρηθεί προδοσία και όχι απελευθέρωση.

Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος

Η πιθανότητα κατάρρευσης είναι πραγματική. Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει πεθάνει, η οικονομία έχει καταρρεύσει και το Ιράν γνώρισε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις από την Επανάσταση του 1979  μόλις λίγες εβδομάδες πριν αρχίσει ο πόλεμος.

Ο πρωθυπουργός του Ισράηλ Νετανιάχου έχει παρουσιάσει τα πλήγματα ως δημιουργία «συνθηκών ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του».
Ωστόσο, η ιρανική αντιπολίτευση δεν έχει ενιαίο ηγέτη ούτε οργανωμένη δύναμη στο πεδίο.

Ο εξόριστος γιος του σάχη Ρεζά Παχλαβί είναι από τις πιο δημοφιλείς μορφές της αντιπολίτευσης, αλλά ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την αξιοπιστία του, εν μέρει επειδή δεν έχει ζήσει στο Ιράν σχεδόν 50 χρόνια.

Ειδικές δυνάμεις επιτίθενται σε πυρηνικά αποθέματα

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο αποστολής ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για να εξασφαλίσουν ή να καταστρέψουν το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

Σε αυτό το σενάριο, ο πόλεμος τελειώνει όχι με πολιτική συμφωνία αλλά με τη φυσική εξάλειψη της πυρηνικής απειλής. Η αποστολή, όμως, θα απαιτούσε στρατεύματα στο έδαφος σε μια χώρα που εξακολουθεί να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους.

Ο Τραμπ ανακοινώνει νίκη και σταματάει τον πόλεμο

Σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ αποφασίζει ότι οι πυραυλικές και μη επανδρωμένες δυνατότητες του Ιράν έχουν αποδυναμωθεί αρκετά, δηλώνει ιστορική νίκη και αποσύρεται, είτε έχει λυθεί είτε όχι η πολιτική κατάσταση στην Τεχεράνη.

Οι αγορές στοιχηματίζουν σε μια γρήγορη έξοδο, ειδικά καθώς το οικονομικό βάρος στο εσωτερικό απειλεί να γίνει σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον πρόεδρο.

Από την άλλη, ο ίδιος ο Τραμπ προειδοποίησε ότι αν αναλάβει την εξουσία ο λάθος ηγέτης, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να επιστρέψουν στον πόλεμο «σε πέντε χρόνια».

Η ολοκλήρωση της επιχείρησης μπορεί επίσης να απαιτήσει τη συναίνεση του Ισραήλ, το οποίο έχει δείξει ότι είναι πρόθυμο να ενεργήσει μονομερώς και έχει δεσμευτεί να εξαλείψει οριστικά την ιρανική πυρηνική απειλή με ή χωρίς την Ουάσιγκτον.