SOS για τη νόσο Τσικουνγκούνια: Ο ιός που προκαλεί αφόρητο πόνο απειλεί και την Ελλάδα – Πώς μεταδίδεται

Συναγερμός έχει σημάνει στην επιστημονική κοινότητα για την τροπική νόσο Τσικουνγκούνια, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που επικαλείται ο Guardian.

Η εξαιρετικά επώδυνη τροπική νόσος πλέον μπορεί να μεταδίδεται μέσω των κουνουπιών σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι υψηλότερες θερμοκρασίες που είναι άμεσα συνδεδεμένες με την κλιματική κρίση διευρύνουν το χρονικό «παράθυρο», κατά το οποίο μπορεί να μεταδοθεί ο ιός, στους έξι μήνες.

Η ανησυχητική αυτή εξέλιξη σημαίνει ότι η νόσος απειλεί και τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ισπανία, όπως σημειώνει ο Guardian.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, όσο συνεχίζεται η υπερθέρμανση του πλανήτη, η εξάπλωση της νόσου Τσικουνγκούνια προς τις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά είναι ζήτημα χρόνου.

Στη μελέτη που παρουσιάζει ο Guardian εξετάστηκε το πώς επηρεάζει η θερμοκρασία τον χρόνο επώασης του ιού μέσα στο «ασιατικό κουνούπι τίγρης».

Οι ερευνητές βρήκαν ότι η θερμοκρασία στην οποία μπορεί να μεταδοθεί ο ιός φαίνεται να είναι κατά 2,5°C χαμηλότερη από παλαιότερες εκτιμήσεις.

Αυτή η διαφορά είναι «ιδιαίτερα ανησυχητική», επισημαίνουν οι επιστήμονες, καθώς μεταφράζεται σε μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη και μεγαλύτερη διάρκεια κινδύνου μέσα στο έτος.

Ο ιός Τσικουνγκούνια εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1952 στην Τανζανία και για χρόνια θεωρούταν περιορισμένος σε τροπικές περιοχές.

Προκαλεί έντονο και παρατεταμένο πόνο στις αρθρώσεις, ενώ μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη ή θανατηφόρα για μικρά παιδιά και ηλικιωμένους.

Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί λίγα περιστατικά σε ευρωπαϊκές χώρες, το 2025 σημειώθηκαν εξάρσεις με εκατοντάδες κρούσματα σε Γαλλία και Ιταλία.

Ο ρυθμός θέρμανσης στην Ευρώπη είναι περίπου διπλάσιος σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο ρυθμό, ανέφερε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Sandeep Tegar, από το UK Centre for Ecology and Hydrology (UKCEH).

Σύμφωνα με τον ίδιο, το «χαμηλό όριο θερμοκρασίας» για τη μετάδοση έχει καθοριστική σημασία, ενώ η περαιτέρω εξάπλωση προς τον βορρά είναι ουσιαστικά αναπόφευκτη, αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός.

Πριν από 20 χρόνια η ιδέα τροπικών νοσημάτων θα ακουγόταν αδιανόητη, σημειώνει ο ίδιος, ωστόσο προσθέτει πως σήμερα ο συνδυασμός του κουνουπιού και της κλιματικής αλλαγής έχει ανατρέψει πλήρως το τοπίο.

Ειδικά για τη Γαλλία, αναφέρεται ότι επί περίπου μια δεκαετία είχαν καταγραφεί γύρω στα 30 κρούσματα, ενώ το 2025 καταγράφηκαν πάνω από 800.

Ως αφετηρία επισημαίνεται η μεταφορά του ιού από ταξιδιώτες που επέστρεψαν από τροπικές περιοχές όπου υπήρχαν εστίες, μεταξύ αυτών και η Réunion.

Όσον αφορά στον μηχανισμό μετάδοσης, όταν ένα κουνούπι τσιμπήσει μολυσμένο άτομο, ο ιός εισέρχεται στο έντερό του.

Μετά από μια περίοδο επώασης, ο ιός βρίσκεται στο σάλιο του κουνουπιού και μπορεί να μεταδοθεί στο επόμενο άτομο που θα τσιμπήσει. Αν όμως η περίοδος επώασης είναι μεγαλύτερη από τη διάρκεια ζωής του κουνουπιού, η μετάδοση δεν μπορεί να συμβεί.

Η δρ Ντιάνα Ρόχας Άλβαρες, επικεφαλής της ομάδας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για ιούς που μεταδίδονται από έντομα και τσιμπούρια, ανέφερε πως «η μελέτη είναι σημαντική, γιατί δείχνει ότι η μετάδοση στην Ευρώπη μπορεί να γίνει ακόμη πιο εμφανής με την πάροδο του χρόνου».

Προειδοποίησε ότι η νόσος μπορεί να είναι καταστροφική, με έως και 40% των ασθενών να συνεχίζουν να υποφέρουν από αρθρίτιδα ή πολύ έντονο πόνο ακόμη και πέντε χρόνια μετά.

Επίσης, είπε ότι η Ευρώπη έχει ακόμη την ευκαιρία να περιορίσει την εξάπλωση των κουνουπιών, μέσω ενημέρωσης των πολιτών, απομάκρυνσης λιμναζόντων υδάτων, χρήσης εντομοαπωθητικών και κατάλληλων συστημάτων επιτήρησης.