ΣτΕ: «Πράσινο φως» για το επώνυμο Ντε Γκρες στην πρώην βασιλική οικογένεια – Παύλος, Νικόλαος, Φίλιππος και άλλα επτά μέλη

Δέκα μέλη της οικογένειας του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου φέρουν πλέον και επίσημα το επώνυμο Ντε Γκρες, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε νόμιμη την απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας και του συγκεκριμένου επιθέτου στον Παύλο, τον Νικόλαο, τον Φίλιππο και τους υπόλοιπους συγγενείς τους.

Σύμφωνα με την απόφαση, η οποία ελήφθη σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών, απορρίφθηκε και η προσφυγή του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Παναγιώτη Λαζαράτου. Όπως αναφέρεται, το επώνυμο Ντε Γκρες αποδίδεται στα πέντε παιδιά του τέως βασιλιά -Παύλο, Νικόλαο, Φίλιππο, Θεοδώρα και Αλεξία- καθώς και στα παιδιά του Παύλου.

Με τη δημοσίευση της απόφασης, που αναμένεται το επόμενο διάστημα, τα δέκα μέλη της οικογένειας αποκτούν πλήρως τα δικαιώματα που προβλέπει η ελληνική έννομη τάξη, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Υπενθυμίζεται ότι στις 20 Δεκεμβρίου 2024 είχε ήδη δημοσιευθεί στο ΦΕΚ η απόφαση του υπουργού Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιου, με την οποία αναγνωριζόταν η ελληνική ιθαγένειά τους. Παράλληλα, είχε δοθεί εντολή για την εγγραφή τους στα δημοτολόγια του Δήμου Αθηναίων, ώστε να αποκτήσουν ελληνικά έγγραφα ταυτοποίησης, όπως ταυτότητα και διαβατήριο, καθώς μέχρι τότε διέθεταν δανέζικα.

Επιπλέον, τα μέλη της οικογένειας είχαν καταθέσει σχετική αίτηση στο Ληξιαρχείο Αθηνών και είχαν προηγουμένως δηλώσει εγγράφως την αποδοχή του Συντάγματος και του πολιτεύματος της χώρας, διευκρινίζοντας ότι δεν προβάλλουν καμία αξίωση έναντι του ελληνικού κράτους.

Εκτός από τα πέντε παιδιά του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου και της Άννας Μαρίας, Παύλος Ντε Γκρες, Νικόλαος Ντε Γκρες, Φίλιππος Ντε Γκρες, Θεοδώρα Ντε Γκρες και Αλεξία Ντε Γκρες, η απόφαση αφορά και και τα πέντε παιδιά του πρωτότοκου γιου του, του Παύλου, που είναι οι: Αχιλλέας – Ανδρέας Ντε Γκρες, Οδυσσέας – Κίμωνας Ντε Γκρες, Κωνσταντίνος – Αλέξιος Ντε Γκρες, Αριστείδης – Σταύρος Ντε Γκρες και Μαρία – Ολυμπία Ντε Γκρες.

Διευκρινίζεται ότι βασική προϋπόθεση για την έγκριση του αιτήματος της οικογένειας του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου ήταν να δηλώσουν ρητά πως αποδέχονται το πολιτειακό καθεστώς που διαμορφώθηκε μετά το δημοψήφισμα του 1974, το οποίο έθεσε τέλος στη μοναρχία στην Ελλάδα, εκφράζοντας παράλληλα σεβασμό προς το Σύνταγμα και την Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Παράλληλα, όφειλαν να παραιτηθούν από οποιεσδήποτε αξιώσεις ή διεκδικήσεις που σχετίζονται με το προηγούμενο καθεστώς και τις ιδιότητες που κατείχαν στο πλαίσιο αυτό, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάλειψης τίτλων ευγενείας, καθώς και να ολοκληρώσουν την εγγραφή τους στο Μητρώο Πολιτών.

Η αίτηση ακύρωσης του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Παναγιώτη Λαζαράτου

Ο Παναγιώτης Λαζαράτος, καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ, είχε καταθέσει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας ως αντισυνταγματικές τις αποφάσεις του υπουργού Εσωτερικών με τις οποίες αποδόθηκε η ελληνική ιθαγένεια στα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας. Παράλληλα, είχε κινηθεί νομικά και κατά της εγγραφής τους στα δημοτολόγια του Δήμου Αθηναίων. Όπως υποστήριξε «το άρθρο 4 παρ. 7 του Συντάγματος σκοπεί στο να μη φέρει κανείς όνομα το οποίο θα του προσδίδει την αίγλη και την ταξική προέλευση του παρελθόντος, ούτως ώστε να τίθεται εν κινδύνω η κοινωνική ισότητα, η κοινωνική συνοχή αλλά και η ίδια η ύπαρξη του Δημοκρατικού Πολιτεύματος».

Παράλληλα τόνισε ότι η διάταξη του άρθρου 4 του Συντάγματος «έχει ως στόχο να μη συντηρείται πνεύμα υπεροχής του κατέχοντος τίτλο ευγενείας ή διακρίσεως με εμβέλεια προοπτικής ανακινήσεως πολιτειακού ζητήματος υπό πρόσφορες για αυτόν πολιτικές συγκυρίες», υπογραμμίζοντας πως με την επίμαχη συνταγματική διάταξη «εδραιώνεται η λαϊκή κυριαρχία προκειμένου να μη δύναται ποτέ να επιβουλευθούν την εξουσία ο έκπτωτος βασιλιάς ή οι απόγονοί του και κατ’ αυτόν τον τρόπο εμπεδώνεται η Δημοκρατία, η συνοχή της πολιτείας και η κοινωνική συνοχή, καθώς αποτρέπονται οι έκπτωτοι, οι απόγονοι και οι εκφραστές τους από την αναβίωση της Βασιλευομένης Δημοκρατίας».

Ωστόσο, η αίτηση ακύρωσης του Παναγιώτη Λαζαράτου συζητήθηκε στην 7μελή σύνθεση του Δ’ Τμήματος του ΣτΕ με πρόεδρο την αντιπρόεδρο Σπυριδούλα Χρυσικοπούλου και εισηγήτρια την πάρεδρο Χάιδω Ευαγγελίου και απορρίφθηκε. Επίσης, αποφασίστηκε ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί το επώνυμο Ντε Γκρες από τα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας, καθώς αυτό δεν προσκρούει στις συνταγματικές διατάξεις και τη νομοθεσία και η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση είναι νόμιμη. Ακόμη, κρίθηκε ότι ο Παναγιώτης Λαζαράτος είχε έννομο συμφέρον να προσφύγει στο ΣτΕ κατά των αποφάσεων του υπουργού Εσωτερικών.

Η περίπτωση του πρίγκιπα Μιχαήλ

Το 2004, ακόμη ένα μέλος της πρώην βασιλικής οικογένειας της Ελλάδας, ο Μιχαήλ Ντε Γκρες, απέκτησε ελληνική υπηκοότητα και διαβατήριο, έχοντας προηγουμένως αποποιηθεί τους βασιλικούς τίτλους και τα προνόμιά του και δηλώσει προσήλωση στο δημοκρατικό πολίτευμα. Ο Μιχαήλ Ντε Γκρες, ξάδελφος του τέως βασιλιά, υπήρξε το μοναδικό μέλος της οικογένειας που παρέμεινε μόνιμα στην Ελλάδα μέχρι τον θάνατό του.

Σύμφωνα με την οικογένεια Ντε Γκρες, βασική τους επιδίωξη είναι η ενίσχυση των δεσμών τους με τη χώρα. Σήμερα, ο Νικόλαος Ντε Γκρες ζει μόνιμα στην Ελλάδα μαζί με τη σύζυγό του Χρυσή Βαρδινογιάννη, ενώ ο Παύλος μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αθήνα.

Την ίδια ώρα, νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η οικογένεια διαθέτει πλέον όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από το Σύνταγμα και την ελληνική έννομη τάξη, συμπεριλαμβανομένου του εκλογικού δικαιώματος αλλά και του δικαιώματος εκλογής. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον το επιθυμούν, θα μπορούσαν να συμμετάσχουν ακόμη και στην ίδρυση πολιτικού κόμματος, αν και μέχρι στιγμής έχουν απορρίψει δημόσια ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας προβλέπει ότι οι πολίτες έχουν το δικαίωμα ψήφου και μπορούν ελεύθερα να ιδρύουν ή να συμμετέχουν σε πολιτικά κόμματα, τα οποία οφείλουν να λειτουργούν σύμφωνα με τις αρχές της δημοκρατικής πολιτείας.

Επιπλέον, για την εκλογή στο αξίωμα του βουλευτή απαιτείται η ιδιότητα του Έλληνα πολίτη, η ικανότητα του εκλέγειν και η συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας κατά την ημέρα των εκλογών.