WSJ: Γιατί ο Τραμπ θέλει να προσαρτήσει τη Γροιλανδία για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ – Οι χάρτες που δίνουν την απάντηση

Μια αρκτική νήσος που συχνά αποτυπώνεται στους χάρτες ως μακρινή και απομονωμένη βρίσκεται, στην πραγματικότητα, στο επίκεντρο των στρατηγικών ισορροπιών του Βόρειου Ατλαντικού.

Η Γροιλανδία, ένα από τα πλέον ανοιχτά γεωπολιτικά ζητήματα του 2026, επανέρχεται δυναμικά στο διεθνές προσκήνιο μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο του νησιού για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποστηρίξει δημόσια ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «κατέχουν» τη Γροιλανδία, αναφερόμενος στο ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, το οποίο είναι μεγαλύτερο ακόμη και από την Αλάσκα.

Παρότι σε ΗΠΑ και Ευρώπη δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον δεν χρειάζεται να αποκτήσει το νησί για να ενισχύσει τη βόρεια άμυνά της, υπάρχει ευρεία συναίνεση ότι η Γροιλανδία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη ναυτική και αντιπυραυλική άμυνα της Βόρειας Αμερικής και του συνόλου του Βόρειου Ατλαντικού.

Όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, στους περισσότερους παγκόσμιους χάρτες η Γροιλανδία εμφανίζεται υπερμεγέθης και απομακρυσμένη, εντύπωση που οφείλεται εν μέρει στις στρεβλώσεις της χαρτογραφικής απεικόνισης μιας σφαιρικής Γης σε επίπεδες επιφάνειες.

Όταν, ωστόσο, αποτυπώνεται με πιο ακριβείς αναλογίες, «μικραίνει» αισθητά και γίνεται εμφανές ότι βρίσκεται πολύ κοντά στη Βόρεια Αμερική, ουσιαστικά στο κέντρο της γεωγραφικής επικράτειας του ΝΑΤΟ.

Παρά τη σχετική αυτή «σμίκρυνση», παραμένει τεράστια: είναι μεγαλύτερη από την Καλιφόρνια και το Μεξικό μαζί και σχεδόν τέσσερις φορές μεγαλύτερη από το Τέξας. Ταυτόχρονα, η γεωγραφική της θέση είναι εξαιρετικά στρατηγική, καθώς βρίσκεται ανάμεσα στο βορειοαμερικανικό και το ευρωπαϊκό σκέλος του ΝΑΤΟ, στο μεταίχμιο ΝΑΤΟ και Ρωσίας και στο ανατολικό άκρο της Αρκτικής.

Δεν είναι τυχαίο, σημειώνει η WSJ, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιχειρήσει επανειλημμένα, εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, να αποκτήσουν τον έλεγχο του νησιού. Η Γροιλανδία βρίσκεται στο σημείο όπου ο Ατλαντικός Ωκεανός συναντά τον Αρκτικό, γεγονός που την καθιστά κομβικό πέρασμα. Ρωσικά πλοία και υποβρύχια που κινούνται νότια από βάσεις στην Αρκτική διέρχονται από τα ύδατα ανάμεσα στη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τη Βρετανία και τη Νορβηγία.

Οι περιοχές αυτές, όλες κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, αποτελούν ζωτικής σημασίας αμυντικά σημεία για τη συμμαχία. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, το ΝΑΤΟ έχει εντείνει τις αεροπορικές και ναυτικές περιπολίες στα συγκεκριμένα περάσματα, γνωστά ως GIUK Gap και Bear Gap.

Παράλληλα, η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο κρίκο και για την αεράμυνα του ΝΑΤΟ. Βρίσκεται πάνω στη συντομότερη αεροπορική διαδρομή μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον, τη λεγόμενη «μέγιστη κύκλια απόσταση», λειτουργώντας ως ενδιάμεσος σταθμός έγκαιρης προειδοποίησης και πρώτη γραμμή άμυνας στην Αρκτική.

Σε περίπτωση εκτόξευσης διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων από τη Ρωσία ή την Κίνα προς τις ΗΠΑ, πολλοί από αυτούς θα περνούσαν πάνω από τη Γροιλανδία. Για τον λόγο αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν στο νησί βάση της Space Force, η οποία παρακολουθεί συνεχώς τον εναέριο χώρο για πιθανές απειλές. Παράλληλα, Ουάσινγκτον και ΝΑΤΟ εξετάζουν την εγκατάσταση επιπλέον συστημάτων ανίχνευσης πυραύλων στη Γροιλανδία και σε γειτονικές περιοχές.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διατηρούσαν στρατιωτικές βάσεις σε ολόκληρο το νησί, με δυνάμεις που παρακολουθούσαν σοβιετικές κινήσεις και ήταν έτοιμες να αποτρέψουν εισβολή ή επίθεση.

Σήμερα, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία περιορίζεται σε περίπου 150 στρατιώτες, αριθμός αισθητά μειωμένος σε σχέση με τους περίπου 15.000 που σταθμεύαν εκεί στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου.