Η Ευρώπη θα ζήσει ξανά την προσφυγική κρίση του 2015 λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή;

Ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, που έχει βάλει “φωτιά” σε όλη τη Μέση Ανατολή και έχει προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία διανύει ήδη την τρίτη εβδομάδα του.

Οι εκατέρωθεν επιθέσεις όχι μόνο συνεχίζονται αλλά μέρα με τη μέρα κλιμακώνονται και προς το παρόν δεν φαίνεται κανένα “παράθυρο” αποκλιμάκωσης στον ορίζοντα, με τις συνέπειες να είναι απρόβλεπτες.

Την ώρα, λοιπόν, που μαίνονται οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ένα από τα ζητήματα που κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα της Ευρώπης αφορά και το προσφυγικό/μεταναστευτικό.

Οι εικόνες που έρχονται από την περιοχή και η γενικότερη αστάθεια της περιοχής επαναφέρουν τις μνήμες του 2015 και εγείρουν ανησυχία για ενδεχόμενα νέα κύματα προσφύγων που μπορεί να αναζητήσουν ένα ασφαλέστερο μέρος για να ζήσουν, μακριά από την πατρίδα τους.

Το 2015, ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία οδήγησε σε μία από τις μεγαλύτερες μετακινήσεις πληθυσμών των τελευταίων δεκαετιών προς την Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας, τόσο από τη Συρία όσο και από το Αφγανιστάν και το Ιράκ, πέρασαν μέσω της Ελλάδας και των Βαλκανίων προς αναζήτηση καλύτερων συνθηκών ζωής σε χώρες της Ευρώπης.

Έφταναν κυρίως μέσω της Μεσογείου, περνώντας πρώτα από την Τουρκία προς την Ελλάδα και στη συνέχεια μέσω των Βαλκανίων προς χώρες της κεντρικής και της βόρειας Ευρώπης.

Καθημερινά κατέφταναν χιλιάδες άνθρωποι στα νησιά του Αιγαίου, ενώ τότε ήταν που άνοιξε και η συζήτηση, σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και τις δυνατότητες της Ευρώπης να ανταποκριθεί σε αντίστοιχες κρίσεις.

Μάλιστα, λόγω αυτής της κρίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε νέα μέτρα για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών, μεταξύ των οποίων ήταν και η συμφωνία με την Τουρκία.

Σήμερα, πολλοί αναλυτές εκτιμούν πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η κλιμάκωση των συγκρούσεων θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα προσφύγων, καθώς καθημερινά καταστρέφονται υποδομές, σπίτια και οικονομίες, με αποτέλεσμα πολλοί να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους.

Η Ευρώπη για μια ακόμα φορά, λόγω της εγγύτητας της Μεσογείου, σε μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να είναι και πάλι ένας από τους πιο προσβάσιμους προορισμούς.

Προ ημερών, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) ανακοίνωσε ότι περίπου 3,2 εκατ. Ιρανοί έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της χώρας τους από την έναρξη του πολέμου.

«Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις, μεταξύ 600.000 και ενός εκατομμυρίου ιρανικά νοικοκυριά έχουν εκτοπιστεί αυτή τη στιγμή στο εσωτερικό της χώρας λόγω της σύγκρουσης που συνεχίζεται, κάτι που αντιστοιχεί σε έως 3,2 εκατ. ανθρώπους», ανέφερε ο Αγιάκι Ίτο, διευθυντής της διεύθυνσης έκτακτης ανάγκης και στήριξης των προγραμμάτων της UNHCR.

«Οι περισσότεροι από αυτούς έχουν φύγει από την Τεχεράνη και από άλλα μεγάλα αστικά κέντρα για να βρουν καταφύγιο στο βόρειο τμήμα της χώρας και σε αγροτικές περιοχές», πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι «ο αριθμός αυτός αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται όσο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες».

Υπενθυμίζεται επίσης ότι στις αρχές του μήνα, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο σε έκθεσή του προειδοποίησε για τον κίνδυνο να υπάρξει «συρροή προσφύγων» από το Ιράν σε περίπτωση αποσταθεροποίησης της χώρας.

«Με πληθυσμό περίπου 90 εκατομμύρια κατοίκους, ακόμα και μια μερική αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να προκαλέσει συρροές προσφύγων άνευ προηγουμένου έκτασης», υπογραμμιζόταν στην έκθεση, η οποία είχε συνταχθεί πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στις 28/2.

«Η μετακίνηση έστω και του 10% του ιρανικού πληθυσμού θα αρκούσε για να συναγωνισθεί τις πιο σημαντικές ροές προσφύγων των τελευταίων δεκαετιών» έγραφαν μεταξύ άλλων οι συντάκτες της έκθεσης.

Ωστόσο, υπάρχουν και αυτοί που υποστηρίζουν ότι πλέον οι συνθήκες είναι διαφορετικές από το 2015, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει ενισχύσει τα εξωτερικά της σύνορα και να έχει συνάψει συμφωνίες με γειτονικές χώρες για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών.

Επίσης, πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να παραμείνουν σε γειτονικά κράτη, αντί να ταξιδέψουν μακριά από τις εστίες τους, π.χ. στην Ευρώπη.

Πάντως, παρά τα όσα έχει κάνει η ΕΕ τα τελευταία χρόνια, το ευαίσθητο ζήτημα του μεταναστευτικού παραμένει πάντα ανοιχτό.

Το DEBATER για μια ακόμα φορά ζητά τη γνώμη σας: Θεωρείτε ότι η Ευρώπη θα ζήσει μια προσφυγική κρίση όπως του 2015 ή έχει πλέον τα μέσα για να την αποτρέψει;