Πικροδάφνη: Οδηγία από τον ΕΟΔΥ για το επικίνδυνο φυτό στα προαύλια των σχολείων

Ανησυχία προκαλεί η παρουσία ενός ιδιαίτερα τοξικού φυτού σε πολλούς δημόσιους χώρους, ακόμη και σε προαύλια σχολείων ή σημεία όπου παίζουν παιδιά. Πρόκειται για την γνωστή όλους μας Πικροδάφνη (Nerium oleander), ένα φυτό που χρησιμοποιείται ευρέως ως καλλωπιστικό σε κήπους, δρόμους και αυλές, αλλά περιέχει ισχυρές τοξικές ουσίες σε όλα τα μέρη του.

Σύμφωνα με οδηγίες του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) που εξέδωσε, ο γαλακτώδης χυμός που υπάρχει στα φύλλα, τα άνθη και τους μίσχους της πικροδάφνης περιέχει τοξίνες – κυρίως καρδιακές γλυκοσίδες όπως η ολεανδρίνη και η νεριίνη – που μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά το ανθρώπινο σώμα.

Οι ουσίες αυτές δρουν κυρίως στο καρδιαγγειακό σύστημα και σε περιπτώσεις έκθεσης μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα που κυμαίνονται από ναυτία και κοιλιακό πόνο έως σοβαρές αρρυθμίες και καρδιακή ανακοπή.

Πώς μπορεί να εκτεθεί κάποιος στο φυτό

Η έκθεση στην πικροδάφνη μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους, με την κατάποση να αποτελεί τον πιο επικίνδυνο.

Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς τα έντονα άνθη του φυτού μπορεί να τα προσελκύσουν και να τα οδηγήσουν στο να πιάσουν ή ακόμη και να βάλουν στο στόμα τους φύλλα ή άνθη.

Η επαφή μπορεί επίσης να προκληθεί:
• μέσω δερματικής επαφής με τα φύλλα ή τον χυμό του φυτού, που μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς ή δερματίτιδα,
• μέσω εισπνοής καπνού όταν καίγονται κλαδιά πικροδάφνης,
• ή μέσω επαφής του χυμού με ανοιχτές πληγές ή μάτια.

Τα συμπτώματα δηλητηρίασης μπορεί να περιλαμβάνουν:
• ναυτία, εμετούς και διάρροια,
• καρδιακές αρρυθμίες ή βραδυκαρδία,
• σύγχυση, υπνηλία ή νευρολογικά συμπτώματα,
• δερματικό ερεθισμό μετά από επαφή.

Σε σοβαρές περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση.

Οι κίνδυνοι σε σχολεία και χώρους με παιδιά

Σύμφωνα με τις συστάσεις των ειδικών, η παρουσία πικροδάφνης σε σχολικά προαύλια, παιδικές χαρές, πάρκα ή ακόμη και σε κήπους κατοικιών όπου βρίσκονται παιδιά μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους.

Τα παιδιά, λόγω μικρότερου σωματικού βάρους αλλά και φυσικής περιέργειας, είναι πιθανότερο να αγγίξουν ή να μασήσουν μέρη του φυτού. Επιπλέον, σε πολλούς χώρους δεν υπάρχει ενημέρωση ή σήμανση για την τοξικότητα του φυτού, με αποτέλεσμα να αγνοούνται οι κίνδυνοι.

Για τον λόγο αυτό, συστήνεται η απομάκρυνση των πικροδαφνών από χώρους όπου βρίσκονται παιδιά και η αντικατάστασή τους με μη τοξικά φυτά.

Τι πρέπει να γίνει για την πρόληψη

Οι ειδικοί προτείνουν μια σειρά από μέτρα πρόληψης:
• απομάκρυνση πικροδάφνης από σχολεία, πάρκα και παιδικές χαρές,
• ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και προσωπικού καθαριότητας,
• εκπαίδευση των παιδιών ώστε να μην αγγίζουν άγνωστα φυτά,
• σήμανση ή περίφραξη των σημείων όπου υπάρχουν πικροδάφνες μέχρι να απομακρυνθούν.

Σε περίπτωση επαφής ή κατάποσης, συνιστάται άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων (210 7793777).

Ο τεχνολόγος γεωπόνος Κωνσταντίνος Αβραμόπουλος μιλώντας στο DEBATER τονίζει:

«Όλα τα μέρη της πικροδάφνης είναι τοξικά, τόσο το φύλλο όσο και το άνθος. Ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχει ουσίες που επηρεάζουν την καρδιά και μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή δηλητηρίαση.

Ακόμη και ο καπνός από την καύση πικροδάφνης είναι επικίνδυνος. Όταν καίγονται κλαδιά ή φύλλα του φυτού, απελευθερώνονται τοξικές αναθυμιάσεις που μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό στο αναπνευστικό σύστημα, ζάλη, ναυτία και σε ορισμένες περιπτώσεις σοβαρότερα συμπτώματα δηλητηρίασης.

Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει ποτέ να καίγονται υπολείμματα πικροδάφνης, ενώ όσοι την κλαδεύουν θα πρέπει να χρησιμοποιούν γάντια και να αποφεύγουν την επαφή με τον χυμό του φυτού».

Η πικροδάφνη είναι από τα πιο διαδεδομένα καλλωπιστικά φυτά στην Ελλάδα, όμως η ευρεία παρουσία της σε χώρους όπου κινούνται παιδιά αναδεικνύει την ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση και προσοχή.

Η φωτογραφία δείχνει πικροδάφνη πριν από την ανθοφορία της.