Washington Post: Το παρασκήνιο της απόφασης Τραμπ να μην επιτεθεί στην Τεχεράνη – Η διπλωματική πίεση και το κόστος της επιχείρησης

Το παρασκήνιο της αιφνιδιαστικής απόφασης του Ντόναλντ Τραμπ να μην προχωρήσει, τουλάχιστον προς το παρόν, σε στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν αποκαλύπτει η Washington Post, φωτίζοντας τις δραματικές ώρες έντονης διπλωματικής και στρατιωτικής κινητικότητας.

Ήταν μεσημέρι της 14ης Ιανουαρίου, όταν σε Μέση Ανατολή, Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επικρατούσε η βεβαιότητα ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ετοιμαζόταν να απαντήσει στρατιωτικά στην Τεχεράνη. Η ανάπτυξη του αντιτορπιλικού USS Roosevelt στον Περσικό Κόλπο και η αυξημένη κινητοποίηση αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων ενίσχυσαν τα σενάρια άμεσου πλήγματος.

Ωστόσο, η επίθεση δεν πραγματοποιήθηκε. Σύμφωνα με την εφημερίδα, καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή στάσης του Τραμπ έπαιξε η πληροφορία για την ακύρωση των προγραμματισμένων απαγχονισμών σχεδόν 800 διαδηλωτών στην Τεχεράνη. Το μήνυμα έφτασε στον Λευκό Οίκο μέσω του Στιβ Γουίτκοφ και φέρεται να λειτούργησε ως σημείο καμπής.

Παρότι κορυφαίοι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας ανέμεναν ότι ο πρόεδρος θα έδινε τελικά το «πράσινο φως», ο Τραμπ δεν είχε εκδώσει εντολή επίθεσης. Αντίθετα, επέλεξε να διατηρήσει την πίεση προς το Ιράν σε διπλωματικό επίπεδο, επιμένοντας δημόσια ότι «η βοήθεια έρχεται» προς τους Ιρανούς διαδηλωτές , δήλωση που πολλοί εξέλαβαν ως προαναγγελία στρατιωτικής επέμβασης.

Την ίδια ώρα, στο Πεντάγωνο υπήρχαν σοβαρές ανησυχίες για τη στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ. Μετά τις επιθέσεις σε αμερικανικά πλοία στην Καραϊβική, αξιωματούχοι εκτιμούσαν ότι τα διαθέσιμα πυρομαχικά στη Μέση Ανατολή ήταν περιορισμένα, γεγονός που θα δυσχέραινε την αντιμετώπιση μιας εκτεταμένης ιρανικής αντεπίθεσης.

Παρόμοιες επιφυλάξεις εξέφραζε και το Ισραήλ, το οποίο είχε ήδη καταναλώσει σημαντικό μέρος των αντιπυραυλικών του αποθεμάτων κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του Ιουνίου. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζήτησε από τον Τραμπ αυτοσυγκράτηση, επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ δεν ήταν σε θέση να στηρίξει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν και η διπλωματική πίεση από αραβικές χώρες. Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ομάν παρότρυναν τον Λευκό Οίκο να αποφύγει τη στρατιωτική δράση, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες στην περιφερειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία.

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, απευθείας τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Διχογνωμία στο εσωτερικό

Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, οι απόψεις διίσταντο. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς φέρεται να υποστήριζε την επίθεση, ενώ ο Στιβ Γουίτκοφ και άλλοι αξιωματούχοι εξέφραζαν φόβους για ανεξέλεγκτη αποσταθεροποίηση.

Τελικά, έπειτα από ενημερώσεις του Πενταγώνου και των υπηρεσιών πληροφοριών, ο Τραμπ κατέληξε ότι το κόστος μιας επίθεσης θα υπερέβαινε κατά πολύ το όποιο όφελος.

«Δεν θα οδηγούσε σε αλλαγή καθεστώτος και θα άνοιγε τον δρόμο για ευρύτερο πόλεμο», ανέφερε άτομο κοντά στην αμερικανική κυβέρνηση, περιγράφοντας την απόφαση ως καθαρά αποτέλεσμα ανάλυσης κόστους–οφέλους.

Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, κανείς δεν αποκλείει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος κερδίζει χρόνο μέχρι την άφιξη του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln στην περιοχή. Όπως δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, «ο πρόεδρος έχει διατηρήσει όλες τις επιλογές στο τραπέζι και θα αποφασίσει όταν το κρίνει απαραίτητο, προς το συμφέρον της Αμερικής και της παγκόσμιας σταθερότητας».

Στο μεταξύ, ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος σχολίασε ότι «το ιρανικό καθεστώς φαίνεται να γλίτωσε στο παρά πέντε», την ώρα που πολλοί Ιρανοί διαδηλωτές δηλώνουν απογοητευμένοι και αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από τη Δύση.