Πώς οι χώρες του Κόλπου κατάφεραν να πείσουν τον Τραμπ να δώσει άλλη μία ευκαρία στο Ιράν και πώς ωφελείται το Ισραήλ

Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν κατέβαλαν συντονισμένες διπλωματικές προσπάθειες προκειμένου να αποτρέψουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από το ενδεχόμενο στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες στη σταθερότητα της περιοχής και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

«Οι χώρες του Κόλπου κατέβαλαν εντατικές διπλωματικές προσπάθειες την τελευταία στιγμή ώστε να πείσουν τον πρόεδρο Τραμπ να δώσει στο Ιράν την ευκαιρία να αποδείξει τις καλές του προθέσεις», δήλωσε στο AFP ανώτερος Σαουδάραβας αξιωματούχος, υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Όπως ανέφερε, οι επαφές συνεχίζονται με στόχο τη διατήρηση του θετικού κλίματος και της εμπιστοσύνης που έχει οικοδομηθεί.

Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η Σαουδική Αραβία και άλλα αραβικά κράτη προειδοποίησαν την Ουάσινγκτον ότι ενδεχόμενη επίθεση κατά του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρεία αποσταθεροποίηση και σοβαρές αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου.

Οι New York Times, επιβεβαιώνοντας σχετικό δημοσίευμα της Wall Street Journal, αναφέρουν ότι το Ριάντ, το Μουσκάτ και η Ντόχα επισήμαναν στον Λευκό Οίκο τον κίνδυνο διατάραξης της ροής πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι «σκοτωμοί» στο Ιράν έχουν «σταματήσει» μετά την καταστολή των διαδηλώσεων, διατηρώντας ωστόσο σκόπιμη ασάφεια σχετικά με τις προθέσεις του για στρατιωτική δράση.

Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο εκφράζουν φόβους ότι ένα αμερικανικό πλήγμα θα έθετε σε κίνδυνο και τη δική τους ασφάλεια. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία διαβεβαίωσε την Τεχεράνη ότι δεν θα συμμετάσχει σε σύγκρουση ούτε θα επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου της για αμερικανικές επιθέσεις.

Η αποκλιμάκωση των ανησυχιών αποτυπώθηκε και στις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν καθώς μειώθηκαν οι εκτιμήσεις για άμεση στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ.

Η σιωπή Νετανιάχου και οι ισραηλινοί υπολογισμοί

Την ίδια ώρα, εντύπωση προκαλεί η σχεδόν πλήρης απουσία του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου από το δημόσιο διάλογο γύρω από το Ιράν.

Παρά τη μακροχρόνια σκληρή ρητορική του υπέρ της ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος, το Ισραήλ περιορίστηκε σε σύντομες αναφορές στο «θάρρος του ιρανικού λαού», αποφεύγοντας ανοιχτά σχόλια για τις διαδηλώσεις και την καταστολή.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η στάση αυτή αντανακλά ψυχρό στρατηγικό υπολογισμό. Όποια μορφή κι αν λάβει η αμερικανική παρέμβαση, στρατιωτικά πλήγματα, διαπραγματεύσεις υπό απειλή ή συνδυασμός κυβερνοεπιθέσεων και κυρώσεων, ένα αποδυναμωμένο Ιράν θεωρείται ότι εξυπηρετεί τα ισραηλινά συμφέροντα.

Ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Γιαακόβ Αμιντρόρ σημειώνει ότι το Ισραήλ βγαίνει κερδισμένο σε κάθε πιθανό σενάριο. Είτε πρόκειται για αλλαγή καθεστώτος είτε για συμφωνία που θα εξουδετερώνει το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το αποτέλεσμα θα ήταν στρατηγικά ευνοϊκό για το Τελ Αβίβ.

Παράλληλα, το Ισραήλ προετοιμάζεται για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα, υπενθυμίζοντας τον Πόλεμο του Κόλπου του 1991. Αν και Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι η εκεχειρία που επέβαλε ο Τραμπ άφησε «ανοιχτές εκκρεμότητες» στο βαλλιστικό οπλοστάσιο του Ιράν, εκτιμούν ότι η χώρα βρίσκεται σήμερα στην ισχυρότερη στρατηγική θέση της ιστορίας της απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Σύμφωνα με τους Financial Times, στο Ισραήλ γίνεται λόγος για ένα «χρυσό παράθυρο» στενής συνεργασίας με τον Τραμπ, ο οποίος εμφανίζεται διατεθειμένος να αναθέσει μεγάλο μέρος της διαχείρισης του ιρανικού ζητήματος στο Τελ Αβίβ, ακόμη κι αν τα πιο φιλόδοξα σενάρια αλλαγής καθεστώτος παραμένουν αβέβαια.