Μεξικό: 10.000 στρατιώτες στο Χαλίσκο μετά την εξόντωση του “Ελ Μέντσο” και το κύμα βίας – Ποιος θα τον διαδεχθεί

Ένα τεράστιο κύμα βίας πυροδότησε η εξόντωση του διαβόητο αρχηγού του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), Νεμέσιο Οσεγκέρα ή «Ελ Μέντσο», την Κυριακή 22/2 κατά τη διάρκεια επιχείρησης του στρατού σε μια δασώδη περιοχή της πόλης Ταπάλπα της πολιτείας Χαλίσκο στο Μεξικό.

Οι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 60, ενώ από την πρώτη στιγμή ξέσπασαν βίαια επεισόδια και επικράτησαν σκηνές χάους.

Για να καταστείλει τα επεισόδια που ξέσπασαν μετά τον θάνατο του πλέον καταζητούμενου βαρόνου των ναρκωτικών, η κυβέρνηση του Μεξικού ανέπτυξε 10.000 στρατιώτες στην πολιτεία Χαλίσκο.

Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Ρικάρντο Τρεβίγια, πληροφορίες που έδωσε ένα άτομο εμπιστοσύνης μιας από τις ερωτικές συντρόφους του Οσεγκέρα βοήθησαν τις αρχές να σχεδιάσουν την επιδρομή για την επόμενη ημέρα, στο στρατόπεδό του.

Την Παρασκευή, όπως μεταδίδουν οι New York Times, οι υπηρεσίες πληροφοριών εντόπισαν στενό συνεργάτη της γυναίκας να τη μεταφέρει σε ορεινό συγκρότημα ξύλινων κατοικιών κοντά στην Ταπάλπα, αποικιακή κωμόπολη στην καρδιά του Χαλίσκο.

Το Σάββατο η γυναίκα αποχώρησε. Ο «Ελ Μέντσο» όμως παρέμεινε, συνοδευόμενος από ένοπλη φρουρά.

Τα ξημερώματα της Κυριακής, ειδικές δυνάμεις του στρατού, μονάδες της Εθνικής Φρουράς και η Πολεμική Αεροπορία περικύκλωσαν την περιοχή. Μάλιστα, για να μην κινήσουν υποψίες, η επιχείρηση βασίστηκε κυρίως σε χερσαίες δυνάμεις, με περιορισμένη εναέρια υποστήριξη.

Κατά τη διάρκεια της επιδρομής άνδρες του Οσεγκέρα άνοιξαν πυρ στις δυνάμεις ασφαλείας και η μάχη συνεχίστηκε στο συγκρότημα από καλύβες, όπου ο αρχηγός του καρτέλ και δύο σωματοφύλακές του τραυματίστηκαν.

Και οι τρεις μεταφέρθηκαν με ελικόπτερο στη Πόλη του Μεξικού, αλλά δεν επέζησαν. «Δυστυχώς, πέθαναν καθ’ οδόν» είπε ο Τρεβίγια, μιλώντας κατά την πρωινή συνέντευξη Τύπου της προέδρου.

Η ανακοίνωση του θανάτου του προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση του καρτέλ, μέλη του οποίου απέκλεισαν δρόμους, πυρπόλησαν οχήματα, επιτέθηκαν σε βενζινάδικα, καταστήματα και τράπεζες και συγκρούστηκαν με τις μεξικανικές αρχές σε 20 πολιτείες.

Τουλάχιστον 25 μέλη της Εθνοφρουράς, καθώς και ένας φύλακας ασφαλείας και ένας εργαζόμενος στην εισαγγελία σκοτώθηκαν κατά τη στρατιωτική επιχείρηση και τις συγκρούσεις που ακολούθησαν, ανακοίνωσε ο υπουργός Ασφαλείας Ομάρ Γκαρσία Αρφούτς. Οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν επίσης 30 μέλη του καρτέλ, πρόσθεσε.

Σημειώνεται πως ο «Ελ Μέντσο» είχε επικηρυχθεί από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ με αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων και είχε χαρακτηριστεί «παγκόσμιος τρομοκράτης ειδικού ενδιαφέροντος».

Η πρόεδρος Κλαούντια Σεϊνμπάουμ διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν πλέον οδοφράγματα, όμως δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου είδαν κάποια κοντά στη Γκουαδαλαχάρα και στην περιοχή όπου συνελήφθη ο «Ελ Μέντσο».

«Βγαίνουμε, αλλά φοβόμαστε»

Στη Γκουαδαλαχάρα οι δρόμοι ήταν σχεδόν έρημοι και τα περισσότερα καταστήματα παρέμειναν κλειστά, λόγω του φόβου που επικρατεί.

«Η κατάσταση είναι κάπως κρίσιμη, ελάχιστα καταστήματα λειτουργούν (…) Η οικογένειά μου δεν βγήκε έξω σήμερα» είπε ένας 70χρονος συνταξιούχος, ο Χόρχε Μαρτίνες, που τόλμησε να πάει στο φαρμακείο που τον εξυπηρέτησε μέσα από ένα παράθυρο.

«Βγαίνουμε, αλλά φοβόμαστε» είπε επίσης η Τερέσα Λόσα, 51 ετών, η οποία έπρεπε να φροντίσει τον ανιψιό της που νοσηλεύεται σε κλινική.

Αεροπορικές εταιρείες και λεωφορειακές γραμμές ανέστειλαν δρομολόγια, εγκλωβίζοντας χιλιάδες ταξιδιώτες -μεταξύ τους και τουρίστες σε παραθαλάσσια θέρετρα, όπως το Πουέρτο Βαγιάρτα, ενώ οι αμερικανικές αρχές κάλεσαν τους πολίτες τους να παραμείνουν στα καταλύματά τους.

Οι αρχές ελπίζουν να βάλουν τέλος στις ταραχές, τέσσερις μήνες πριν από το Μουντιάλ του 2026, που συνδιοργανώνει το Μεξικό με τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Μια από τις πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες είναι και η Γκουαδαλαχάρα, η πρωτεύουσα του Χαλίσκο.

Η Γκουαδαλαχάρα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Μεξικού και θα αποτελέσει την έδρα τεσσάρων αγών του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2026. Μια εκπρόσωπος της FIFA είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι προς το παρόν η Διεθνής Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία δεν θέλει να κάνει κάποιο σχόλιο για την κατάσταση στο Μεξικό.

Με πληροφορίες από τις ΗΠΑ

Ο 59χρονος Νεμέσιο Οσεγκέρα θεωρείτο ο τελευταίος από τους μεγάλους «νονούς» του Μεξικού, μετά τη σύλληψη των ιδρυτών του αντιπάλου καρτέλ Σιναλόα, Χοακίν Γκουσμάν «Ελ Τσάπ» και Ισμαέλ «Μάγιο» Σαμπάντα που κρατούνται σε αμερικανικές φυλακές.

Ο αρχηγός του CJNG ήταν ένας από τους πλέον καταζητούμενους ανθρώπους στο Μεξικό και τις ΗΠΑ που προσέφεραν έως και 15 εκατομμύρια δολάρια για τη σύλληψή του. Το 2025 η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε το καρτέλ «τρομοκρατική οργάνωση», κατηγορώντας το για διακίνηση κοκαΐνης, ηρωίνης, μεθαμφεταμίνης και φαιντανύλης.

Η Σεϊνμπάουμ είπε ότι δεν συμμετείχαν αμερικανικές δυνάμεις στην επιχείρηση για τη σύλληψη του Οσεγκέρα όμως επιβεβαίωσε ότι υπήρξε «ανταλλαγή πληροφοριών» μεταξύ των δύο χωρών.

Ο θάνατος του Οσεγκέρα, του αρχηγού μιας από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις στον κόσμο, αφήνει κενό εξουσίας στο καρτέλ.

Ο «Ελ Μέντσο» ήταν «πανταχού παρών» και «δεν είχε προφανείς διαδόχους». Δεν αποκλείεται στη μάχη για τη διαδοχή να διασπαστεί το CJNG, εκτίμησε ο Χεράρδο Ροντρίγκες, ειδικός σε θέματα ασφαλείας, στο Πανεπιστημίο της Αμερικής, στην Πουέμπλα.

Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, τις επιθέσεις που ακολούθησαν στο Χαλίσκο οργάνωσε το «δεξί χέρι» του Οσεγκέρα και οικονομικός διευθυντής του καρτέλ, γνωστός με το όνομα «Ελ Τούλι», ο οποίος ωστόσο σκοτώθηκε σε συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας όταν επιχείρησαν να τον συλλάβουν.

Ο Τρεβίγια δάκρυσε όταν εξέφρασε τα συλλυπητήριά τους στις οικογένειες των ανδρών των υπηρεσιών ασφαλείας που σκοτώθηκαν στα επεισόδια της Κυριακής.

Η Σεϊνμπάουμ είπε ότι η κατάσταση εξομαλύνεται και προτεραιότητα της κυβέρνησής της είναι να διασφαλίσει την ειρήνη και την ασφάλεια. Από την άλλη πλευρά των συνόρων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του στο διαδίκτυο, κάλεσε το Μεξικό να εντείνει τις προσπάθειές του εναντίον των καρτέλ των ναρκωτικών.

Τι αλλάζει μετά τον θάνατο του «Ελ Μέντσο»

Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το CNN το καρτέλ ενδέχεται να μην διασπαστεί άμεσα, καθώς λειτουργεί με αποκεντρωμένη δομή, με τοπικούς αρχηγούς που διαθέτουν επιχειρησιακή αυτονομία.

Ωστόσο, δεν αποκλείεται εσωτερική σύγκρουση για τη διαδοχή ή επιθετικές κινήσεις από αντίπαλες οργανώσεις.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένσια, γνωστή ως «La Jefa» – η Αφεντικίνα. Χήρα ή πρώην σύζυγος, σύμφωνα με ορισμένες αναφορές του Μέντσο, η 63χρονη δεν ήταν ποτέ μια απλή «σύζυγος του αρχηγού». Για τις αμερικανικές και μεξικανικές αρχές, αποτελούσε βασικό πυλώνα της οικονομικής δομής του καρτέλ, σύμφωνα με τη Daily Mail.

Η Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένσια συνελήφθη το 2018 και ξανά το 2021, κατηγορούμενη για ξέπλυμα χρήματος και συμμετοχή σε παράνομες χρηματοοικονομικές δραστηριότητες. Οι αρχές υποστήριξαν ότι διαχειριζόταν ένα πλέγμα επιχειρήσεων -από εστιατόρια και ξενοδοχεία έως εταιρείες ποτών και ινστιτούτα αισθητικής -που λειτουργούσαν ως βιτρίνα για τη νομιμοποίηση εσόδων από διακίνηση ναρκωτικών.

Καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και αποφυλακίστηκε νωρίτερα για καλή συμπεριφορά. Από τότε, η τοποθεσία της παραμένει άγνωστη.

Και τα παιδιά του ζευγαριού βρέθηκαν στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών. Η κόρη τους, Τζέσικα Οσεγκέρα Γκονζάλες, γνωστή ως «La Negra», συνελήφθη το 2020 στις ΗΠΑ και καταδικάστηκε σε 30 μήνες φυλάκιση για συμμετοχή σε επιχειρήσεις που είχαν τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις. Αποφυλακίστηκε το 2022.

Ο γιος τους, Ρούμπερν Οσεγκέρα Γκονζάλες, γνωστός ως «Menchito», θεωρούνταν ο δεύτερος στην ιεραρχία του CJNG. Εκδόθηκε στις ΗΠΑ, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και διατάχθηκε να καταβάλει 6 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς κατηγορήθηκε ότι συντόνιζε τη διακίνηση δεκάδων τόνων κοκαΐνης και μεθαμφεταμίνης. Η άλλη κόρη, Λάισα, κρατά χαμηλό προφίλ. Ωστόσο, η σκιά της οικογένειας παραμένει βαριά.