Ιράν: Τα 4 σενάρια πολέμου του Τραμπ για την Τεχεράνη – Το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Economist

Με τα τωρινά δεδομένα, η σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν φαίνεται να είναι αναπόφευκτη ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Η παρουσία του Αμερικάνικου στρατού στην Μέση Ανατολή έχει φτάσει σε δυσθεώρητα επίπεδα τουλάχιστον σε βάθος 20ετίας και μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ.

«Η Αμερική έχει δημιουργήσει μια τεράστια στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή – τη μεγαλύτερη στο εξωτερικό σε πάνω από δύο δεκαετίες, με περισσότερο από το ένα τρίτο όλων των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων να βρίσκονται τώρα στην περιοχή», αναφέρει δημοσίευμα του Economist.

Όπως επισημαίνεται, πάνω από το ένα τρίτο των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων βρίσκεται πλέον στην περιοχή, συνθέτοντας τη μεγαλύτερη εξωτερική ανάπτυξη δυνάμεων των ΗΠΑ των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Η Ουάσιγκτον έχει ήδη επιδείξει τη δυνατότητά της να πλήξει ιρανικούς στόχους. Στο παρελθόν, βομβαρδιστικά B-2 πραγματοποίησαν υπερατλαντικές αποστολές για να πλήξουν πυρηνικές εγκαταστάσεις. Σήμερα, με περίπου 200 μαχητικά αεροσκάφη στην ευρύτερη περιοχή, αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης AWACS, ιπτάμενα τάνκερ και πλοία ικανά να εκτοξεύσουν πυραύλους Tomahawk, οι επιλογές είναι πολλαπλές. Η ανάπτυξη συστημάτων THAAD και Patriot ενισχύει την άμυνα έναντι πιθανών ιρανικών αντιποίνων, ενώ η παρουσία δεύτερου αεροπλανοφόρου υποδηλώνει προετοιμασία για παρατεταμένη εκστρατεία και όχι ένα πλήγμα “πίεσης” προς το καθεστώς του Ιράν.

Τα σενάρια που εξετάζει ο Τραμπ

Στοχευμένο πλήγμα απέναντι στην ηγεσία

Ένα ενδεχόμενο θα ήταν η στόχευση της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Ένα τέτοιο χτύπημα θα αποσκοπούσε σε «αποκεφαλισμό» του καθεστώτος, με στόχο την επιτάχυνση πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό. Ωστόσο, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η εξόντωση ηγετών δεν εγγυάται πολιτική μετάβαση συμβατή με τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον και ενδέχεται να προκαλέσει είτε συσπείρωση γύρω από το καθεστώς είτε εσωτερική αποσταθεροποίηση.

Πλήγματα στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης

Μια δεύτερη επιλογή αφορά στοχευμένες επιθέσεις κατά του Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), που αποτελεί βασικό στρατιωτικό και οικονομικό πυλώνα του ιρανικού συστήματος. Επιθέσεις σε διοικητικά κέντρα, βάσεις και ανώτατα στελέχη θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιχειρησιακή του ικανότητα. Ωστόσο, το IRGC διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο και εμπειρία σε ασύμμετρες επιχειρήσεις, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απάντηση μέσω περιφερειακών συμμάχων.

Εκτεταμένη καταστροφή στρατιωτικών υποδομών

Ένα τρίτο σενάριο προβλέπει μαζικά πλήγματα σε βάσεις βαλλιστικών πυραύλων, αποθήκες drones και εγκαταστάσεις εκτόξευσης. Το Ιράν έχει επενδύσει επί δεκαετίες στο πυραυλικό του οπλοστάσιο, αντισταθμίζοντας τις αδυναμίες της αεροπορίας του. Η εξουδετέρωση αυτής της υποδομής θα μείωνε τον κίνδυνο για αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο και για συμμάχους όπως το Ισραήλ. Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε διαδοχικές επιδρομές, με αυξημένο κίνδυνο ευρύτερης κλιμάκωσης.

Στόχευση του πυρηνικού προγράμματος

Τέλος, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επικεντρωθεί στις πυρηνικές εγκαταστάσεις, επιχειρώντας να καθυστερήσει ή να ανακόψει την πρόοδο του ιρανικού προγράμματος. Οι εγκαταστάσεις, ωστόσο, είναι διασκορπισμένες και σε ορισμένες περιπτώσεις βαθιά υπόγειες, γεγονός που θα απαιτούσε επαναλαμβανόμενα πλήγματα υψηλής ακρίβειας. Ακόμη και επιτυχημένες επιδρομές δύσκολα θα εξάλειφαν οριστικά το πρόγραμμα, αλλά ενδεχομένως θα το καθυστερούσαν.

Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη διαθέτει μέσα αποτροπής. Το πυραυλικό της οπλοστάσιο, οι πύραυλοι κρουζ και τα drones μεγάλου βεληνεκούς μπορούν να πλήξουν στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Θα μπορούσε να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο ή να εξαπολύσει νέες επιθέσεις κατά του Ισραήλ. Επιπλέον, μέσω οργανώσεων-αντιπροσώπων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη, το Ιράν μπορεί να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα, αυξάνοντας το κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Το πολιτικό κόστος για τον πρόεδρο της ΗΠΑ

Σε μία περίοδο έντονων εσωτερικών ζυμώσεων στις ΗΠΑ όπου πολιτείες δέχονται παρεμβάσεις από τα σώματα ασφαλείας όπως το ICE, το πολιτικό και οικονομικό κόστος μία πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν μπορεί φέρει τον Τραμπ σε δυσχερή θέση.

Το πολιτικό κόστος θα ήταν υψηλό, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε νέες στρατιωτικές εμπλοκές. Επιπλέον, η διατήρηση αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή αποσπά πόρους από άλλες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η Ασία.

Εν μέσω αυτής της εξίσωσης, η αμερικανική ηγεσία ενδέχεται να ποντάρει στη δύναμη της αποτροπής, ελπίζοντας ότι η απειλή μιας ευρείας εκστρατείας θα οδηγήσει την Τεχεράνη σε συμβιβασμό.