Ανάλυση CNN: Τα επτά νησιά που καθορίζουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ

Η αποστολή χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή εντείνει τις εικασίες για ενδεχόμενη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, με το βασικό ερώτημα να αφορά τον ακριβή στόχο μιας τέτοιας επιχείρησης.

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η κατάληψη του νησιού Χαργκ, σημαντικού ενεργειακού κόμβου στο βόρειο τμήμα του Περσικού Κόλπου, από όπου διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου της Τεχεράνης. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι άλλα νησιά της περιοχής μπορεί να έχουν ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Επτά νησιά – Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ – αποτελούν το λεγόμενο «αμυντικό τόξο» του Ιράν, όπως αναφέρει το CNN. Σύμφωνα με μελέτη του 2022, η γεωγραφική τους διάταξη επιτρέπει στην Τεχεράνη να ελέγχει τη θαλάσσια κυκλοφορία, αφού μεγάλα πλοία και δεξαμενόπλοια αναγκάζονται να περνούν κοντά τους λόγω των ρηχών υδάτων.

Κρίσιμα θεωρούνται ιδιαίτερα τα Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιθέσεις με ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης, ναρκοθέτηση ή επίθεση με drones. Ιρανοί αξιωματούχοι τα έχουν χαρακτηρίσει «αβύθιστα αεροπλανοφόρα», τονίζοντας τη στρατηγική τους αξία.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία του στα νησιά αυτά, ενώ ο διοικητής τους δηλώνει ότι το Ιράν έχει τη δυνατότητα να πλήξει εχθρικές βάσεις, πλοία και στόχους στην περιοχή.

Αναλυτές εκτιμούν ότι για να διασφαλίσουν οι ΗΠΑ την ασφαλή διέλευση ναυτικών δυνάμεων στον Κόλπο – ειδικά σε περίπτωση απόβασης στο Χαργκ – θα χρειαστεί πρώτα να εξουδετερωθούν οι ιρανικές θέσεις στα κρίσιμα νησιά.

Ήδη έχουν τεθεί σε ετοιμότητα περίπου 5.000 Αμερικανοί στρατιώτες, μεταξύ των οποίων μονάδες πεζοναυτών και περίπου 1.000 στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας. Εκτιμάται ότι δύο αποβατικές ομάδες θα μπορούσαν να εφαρμόσουν «συντριπτική ισχύ».

Η μεταφορά των δυνάμεων θα μπορούσε να γίνει είτε θαλάσσια είτε αεροπορικά. Τα αποβατικά μέσα διαθέτουν ειδικά σκάφη για προσέγγιση ακτών, όμως η είσοδός τους στον Κόλπο είναι επικίνδυνη, καθώς θα πρέπει να περάσουν περιοχές που ελέγχονται από ιρανικές δυνάμεις, όπως τα νησιά Ορμούζ, Λαράκ, Κεσμ και Χενγκάμ, αλλά και την ηπειρωτική ακτογραμμή του Ιράν.

Το νησί Λαράκ, στην είσοδο του Στενού, θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς από εκεί το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει πλοία που επιχειρούν να εισέλθουν στον Κόλπο. Η εναλλακτική αεροπορική ρίψη δυνάμεων περιορίζει όμως τον διαθέσιμο εξοπλισμό και καθιστά τα εναέρια μέσα ευάλωτα σε αντιαεροπορικά συστήματα.

Μια ενδεχόμενη επιχείρηση κατάληψης των νησιών εκτιμάται ότι θα διαρκέσει από δύο ημέρες έως και δύο εβδομάδες. Σε περίπτωση επιτυχίας, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εγκαταστήσουν ραντάρ και στρατιωτικές δυνάμεις, ελέγχοντας τη ναυσιπλοΐα και περιορίζοντας τη δράση του Ιράν. Ωστόσο, η διατήρηση του ελέγχου θα απαιτούσε περίπου 1.800–2.000 στρατιώτες, εκτεθειμένους σε επιθέσεις με πυραύλους, drones και πυροβολικό.

Παράλληλα, αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν ήδη πραγματοποιήσει πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων σε Αμπού Μούσα και Τούνμπ, πιθανώς προετοιμάζοντας το έδαφος για μελλοντικές επιχειρήσεις.

Οι στρατιωτικές κινήσεις συνοδεύονται από σημαντικές πολιτικές προκλήσεις. Τα νησιά Αμπού Μούσα και Τούνμπ αποτελούν αντικείμενο διαμάχης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το 1971, όταν το Ιράν ανέλαβε τον έλεγχο τους. Τα Εμιράτα έχουν προσφύγει στα Ηνωμένα Έθνη και ενδέχεται να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο.

Έτσι, μια πιθανή αμερικανική κατάληψη των νησιών εγείρει διλήμματα: επιστροφή τους στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει εντάσεις με τα Εμιράτα, ενώ η παραχώρησή τους σε άλλη πλευρά μπορεί να υπονομεύσει τη σταθερότητα μελλοντικής ιρανικής κυβέρνησης.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε παράταση 10 ημερών στην προθεσμία για ενδεχόμενα πλήγματα στις ιρανικές ενεργειακές υποδομές, έως τις 6 Απριλίου, δίνοντας χρόνο για διαπραγματεύσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε πρόοδο στις συνομιλίες, ενώ ο υπουργός Άμυνας τόνισε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.

Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο δείχνουν ότι ο έλεγχος στρατηγικών σημείων, όπως τα νησιά στο Στενό του Ορμούζ, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός, ενώ κάθε στρατιωτική επιλογή συνεπάγεται υψηλό κόστος, κινδύνους και γεωπολιτικές συνέπειες.