Τουρνάς: «Έμφαση στην πρόληψη, τους καθαρισμούς και τον περιορισμό των ενάρξεων των πυρκαγιών»

Ευρεία συντονιστική σύσκεψη για την προετοιμασία της αντιπυρικής περιόδου στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου συγκάλεσε σήμερα, Τρίτη (28/04), στη Μυτιλήνη, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Ευάγγελος Τουρνάς, σε συνεργασία με τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, κ. Κωνσταντίνου Μουτζούρη.

Ο Υπουργός επεσήμανε ότι σκοπός της σύσκεψης είναι «η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο 2026, η οποία αρχίζει με τη λήξη της προηγούμενης», καθώς και η συνολική αποτίμηση της ετοιμότητας του μηχανισμού, με έμφαση τόσο στις δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί όσο και σε εκείνες που απομένουν ανά φορέα και κατηγορία. Παράλληλα, τόνισε ότι «πρώτα απ’ όλα οφείλουμε να εξετάσουμε τι έγινε την προηγούμενη χρονιά, ώστε να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα που θα μας βοηθήσουν να προετοιμαστούμε καλύτερα».

Για την περσινή περίοδο, ανέφερε ότι το 2025 αποτέλεσε μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά για τις χώρες της Μεσογείου, καθώς χαρακτηρίστηκε από παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας, αυξημένες μέσες θερμοκρασίες και ισχυρούς ανέμους μεγάλης διάρκειας.

Ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι στη χώρα μας «παρατηρείται έξαρση του αριθμού των πυρκαγιών μετά από μεγάλα διαστήματα ανομβρίας και ξηρασίας, όταν αυτά συνδυάζονται με έντονους ανέμους». Ειδική αναφορά έκανε στην πρώιμη εμφάνιση των μελτεμιών το 2025, ήδη από το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου, τα οποία, με μια μικρή ύφεση στα τέλη Ιουλίου και τις αρχές Αυγούστου, εντάθηκαν εκ νέου και διήρκησαν έως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Όπως επεσήμανε, οι πιο δύσκολες περίοδοι καταγράφηκαν στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιουνίου, στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιουλίου και στο δεύτερο δεκαήμερο του Αυγούστου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο αρνητικό ρεκόρ που καταγράφηκε στους δείκτες κινδύνου πυρκαγιάς, με 61 ημέρες κατηγορίας 3, αυξημένες κατά 3,8% σε σχέση με τον μέσο όρο της 20ετίας, 38 ημέρες κατηγορίας 4, αυξημένες κατά 21,6%, και 6 ημέρες κατηγορίας 5, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 464%.

Ειδικότερα για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, επεσήμανε ότι η περσινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα επιβαρυντική λόγω των πυρομετεωρολογικών συνθηκών που οδήγησαν σε μεγάλες πυρκαγιές. Συγκεκριμένα για τη Χίο, ανέφερε ότι στις 22 Ιουνίου εκδηλώθηκαν σημαντικά συμβάντα στις περιοχές Κοφινά και Αγίου Μακαρίου Βροντάδου, όπου κάηκαν 47.000 στρέμματα, καθώς και στον ορεινό όγκο βόρεια του νησιού όπου κάηκαν 69.000 στρέμματα. Συνολικά, καταγράφηκαν 167 αγροτοδασικές πυρκαγιές, με συνολική καμένη έκταση 118.000 στρεμμάτων, εκ των οποίων 1.000 στρέμματα αφορούσαν δάση, 88.000 στρέμματα δασικές εκτάσεις και 20.000 στρέμματα γεωργικές και αγροτικές εκτάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΑΕΕ, το 92,6% των περιστατικών εκδηλώθηκε σε αγροτικές εκτάσεις και το 7,4% σε δασικές περιοχές, ενώ ως προς τα αίτια, το 58,5% αποδίδεται σε αμέλεια, το 27,5% σε πρόθεση και το 12% παραμένει άγνωστης αιτίας.

Ο Υπουργός τόνισε ότι «η κλιματική κρίση προκαλεί φαινόμενα που μπορούν να ξεπεράσουν τις δυνατότητες του μηχανισμού, ακόμη και όταν αυτός είναι καλά οργανωμένος και δομημένος», επισημαίνοντας την ανάγκη συνεχούς ενίσχυσης της πρόληψης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας. Βασικές προϋποθέσεις για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας αποτελούν όπως είπε «η διαρκής επαγρύπνηση, η άμεση υλοποίηση των προληπτικών δράσεων, η ενίσχυση του μηχανισμού αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών και η απαρέγκλιτη τήρηση του επιχειρησιακού δόγματος επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης, κινητοποίησης και άμεσης επέμβασης».

Συμπληρωματικά, αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις πρόληψης που βρίσκονται σε εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι «ολοκληρώνεται στο τέλος Ιουνίου το πρόγραμμα Antinero», το οποίο, όπως είπε, αποτελεί μια εκτεταμένη εθνική προσπάθεια με σημαντική χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα πέντε τελευταία χρόνια. Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι «ανοίγουμε αντιπυρικές ζώνες» και ενισχύονται οι δασικοί δρόμοι, προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση των επιχειρησιακών δυνάμεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση των Δήμων, λέγοντας ότι «προσπαθούμε να ενισχύσουμε τους Δήμους για να κάνουν τα έργα και τις δράσεις τις οποίες έχουν υπό την ευθύνη τους», επισημαίνοντας την αύξηση των διαθέσιμων πόρων τα τελευταία χρόνια.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία των καθαρισμών, τονίζοντας ότι «όπου ήταν καθαρισμένα τα οικόπεδα, η φωτιά σταματούσε», ενώ αντίθετα σε ακαθάριστους χώρους η εξάπλωση ήταν ανεξέλεγκτη. Όπως σημείωσε, «είναι ανάγκη όλοι μας, να κάνουμε αυτό που πρέπει όσον αφορά τους καθαρισμούς», υπογραμμίζοντας τη συλλογική ευθύνη Πολιτείας, αυτοδιοίκησης και πολιτών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «είναι ένα στοίχημα που θα πρέπει να το δώσουμε και να πετύχουμε μέχρι τις 15 Ιουνίου», καθώς μέχρι τότε η βλάστηση μετατρέπεται σε ιδιαίτερα εύφλεκτη καύσιμη ύλη. Παράλληλα, επισήμανε ότι «θα έχουμε πολύ, πολύ αυστηρούς ελέγχους» και αυξημένες κυρώσεις, με στόχο την καθολική συμμόρφωση και όχι την τιμωρία.

Αναφερόμενος στη βελτίωση του συντονισμού, σημείωσε ότι «προσπαθούμε να δημιουργήσουμε τα 13 Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων», ενώ παράλληλα ενισχύεται η ενιαία διοίκηση στο πεδίο με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Επίσης, γίνονται παρεμβάσεις στους κανόνες λειτουργίας και στη χρήση σύγχρονων πρακτικών διαχείρισης της καύσιμης ύλης.

Τέλος, στάθηκε ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση των αιτιών πρόκλησης πυρκαγιών, τονίζοντας ότι «θα ρίξουμε μια τεράστια προσπάθεια στο κομμάτι του εμπρηστή» και ότι «στόχος μας είναι να μειώσουμε τις πυρκαγιές». Στο πλαίσιο αυτό, ενισχύεται η επιτήρηση και αναδιοργανώνεται η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού με νέα ανακριτικά κέντρα σε όλη τη χώρα.

Κλείνοντας, επανέλαβε ότι «το επίπεδο ετοιμότητας του μηχανισμού αποτελεί το κλειδί της επιτυχίας ή της αποτυχίας», επισημαίνοντας ότι μόνο μέσα από συντονισμένη δράση, πρόληψη και έγκαιρη κινητοποίηση μπορούν να περιοριστούν οι επιπτώσεις της αντιπυρικής περιόδου.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ακόμη είτε με φυσική παρουσία είτε μέσω τηλεδιάσκεψης, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος ΠΣ Θεόδωρος Βάγιας, Αντιπεριφερειάρχες, Δήμαρχοι, ο Επιθεωρητής Νοτίου Αιγαίου Αντιστράτηγος Δημήτριος Μπριόλας, ο Διοικητής ΔΙΚΑΦΚΑ Υποστράτηγος Νικόλαος Γκρέτσας, ο Αναπληρωτής Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Δασών & Δασικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., κ. Ευάγγελος Γκουντούφας, ο Διοικητής της 98 ΑΔΤΕ Υποστράτηγος Σταύρος Μιχάλης, ο Συντονιστής Επιχειρήσεων Βορείου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης, Υποστράτηγος ΠΣ, Μιχάλης Σεληνιωτάκης, Αντιδήμαρχοι Πολιτικής Προστασίας, Περιφερειακοί Σύμβουλοι, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος, του ΔΕΔΔΗΕ, του ΑΔΜΗΕ, των Δασαρχείων, του ΕΚΑΒ, των Υγειονομικών Μονάδων, της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, των Επιμελητηρίων, των ΚΥΤ, Συνεταιρισμών, των εθελοντικών ομάδων της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, καθώς και στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος και υπηρεσιακά στελέχη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.