Εθνικό Απολυτήριο: Τίθεται προς εφαρμογή από το σχολική χρονιά 2027 – 2028- Τι είναι, ποιους αφορά και τι ισχύει για τις πανελλαδικές εξετάσεις

Ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, με στόχο τη διαμόρφωση ενός συστήματος αξιόπιστου, δίκαιου και κοινωνικά αποδεκτού, σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Παιδείας.

Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας επιλέγουν έναν θεσμικό, ανοιχτό και οργανωμένο διάλογο, χωρίς αιφνιδιασμούς και χωρίς προειλημμένες αποφάσεις.

Ο διάλογος θα διεξαχθεί με σαφή θεσμικά όρια και συγκεκριμένη μεθοδολογία, με κεντρική αφετηρία την ανάγκη να σπάσει το μοντέλο του «όλα σε μία στιγμή», χωρίς καμία υποχώρηση στην αξιοπιστία και την ποιότητα των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου είναι η ενίσχυση της αξιοπιστίας του τίτλου σπουδών του Λυκείου, με τη δικαιοσύνη και τη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων να αποτελούν βασικές προτεραιότητες.

Ο διάλογος επικεντρώνεται αποκλειστικά στο Λύκειο και στο Εθνικό Απολυτήριο και ξεκινά από κοινή κατανόηση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, βασισμένη σε δεδομένα, διεθνείς πρακτικές, την εμπειρία της σχολικής πράξης και τις προκλήσεις του μέλλοντος. Δεν εκκινεί από έτοιμες λύσεις, αλλά από ερωτήματα, αρχές και προϋποθέσεις.

Διευκρινίζεται ότι ο εθνικός διάλογος δεν αποτελεί τεχνική συζήτηση κεκλεισμένων των θυρών ούτε εξαγγελία νομοσχεδίου.

Τι ισχύει για τις Πανελλαδικές

Σε ό,τι αφορά τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, το Υπουργείο Παιδείας ξεκαθαρίζει ότι δεν καταργούνται ούτε αλλάζουν στο παρόν στάδιο. Οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου.

Ο διάλογος στοχεύει στην ενίσχυση της αξίας του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου και όχι στην αύξηση της εξεταστικής πίεσης. Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής των αλλαγών είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027–2028.

Πυρήνας της μεταρρύθμισης είναι:

• η αξιοπιστία του απολυτηρίου,
• η δικαιοσύνη και η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων,
• η μείωση της εξετασιοκεντρικής πίεσης χωρίς έκπτωση στην αξιοπιστία,
• η κοινωνική αποδοχή πριν από την εφαρμογή,
• και ισχυρές δικλίδες ασφαλείας απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών.

Ποιοι θα συμμετέχουν στον εθνικό διάλογο

Ο εθνικός διάλογος θα διεξαχθεί με τη συμβολή ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων, αποτελούμενης από καθηγητές πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους, με ρόλο τον επιστημονικό συντονισμό, την τεκμηρίωση και τη σύνθεση των συμπερασμάτων.

Στη διαδικασία συμμετέχουν, με θεσμικά διακριτούς ρόλους, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης, Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, κοινοβουλευτικά κόμματα, θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς, κοινωνικοί εταίροι, καθώς και μαθητές, μαθήτριες και γονείς, στο πλαίσιο μιας ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας.

Οι βασικοί πυλώνες του διαλόγου

Ο διάλογος οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, τη σχολική ζωή, την επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, τις υποδομές και τη διακυβέρνηση. Η διαδικασία περιλαμβάνει θεματικές υποομάδες εργασίας, περιφερειακά φόρουμ και ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης.

Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει την εκκίνηση του διαλόγου τον Φεβρουάριο του 2026, με τη σύσταση ομάδων εργασίας και τον καθορισμό των βασικών ερωτημάτων. Οι θεματικές συζητήσεις και ο συμμετοχικός διάλογος θα πραγματοποιηθούν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, ενώ η σύνθεση και επεξεργασία ειδικών ζητημάτων θα ακολουθήσει το διάστημα Μαΐου–Ιουνίου.

Η δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων προγραμματίζεται για την περίοδο Ιουλίου–Σεπτεμβρίου 2026, με την τελική έκθεση και τον χάρτη εφαρμογής, που θα περιλαμβάνει και πιλοτικές φάσεις, να παρουσιάζονται τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Ζαχαράκη: «Θέλουμε το απολυτήριο να επανακτήσει την ισχύ»

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη σημείωσε από την πλευρά της: «Ευχαριστώ πάρα πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Σφακιανάκη, ευχαριστούμε που αναλαμβάνετε αυτή τη στιγμή, ακριβώς όπως ανέφερε και ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης, μια πρόσκληση αλλά κυρίως την πρόκληση να διάγουμε έναν ειλικρινή διάλογο, ο οποίος δεν έχει σύντομο χρονικό ορίζοντα.

Έχει όμως άπλετο χρόνο έτσι ώστε όλοι όσοι αναφέρατε να μπορέσουν να συμμετέχουν, με τη δυνατότητα κάτω από θεματικές τις οποίες ήδη έχουμε ορίσει, με τον ορίζοντα στο 2040 αλλά και με πολύ σαφείς απαντήσεις και στους γονείς και κυρίως στα παιδιά, για το τι πρέπει να περιμένουν τα επόμενα χρόνια, τι θα έπρεπε να περιμένουν στα θέματα των βιβλίων, των προγραμμάτων σπουδών, πώς θα μπορέσουμε το απολυτήριο το οποίο αυτή τη στιγμή έχει χάσει την ισχύ του ως μεμονωμένο επίτευγμα των παιδιών, να επανακτήσει την ισχύ, να μπορέσει να ισχυροποιηθεί και με δημόσια και δωρεάν εργαλεία, όπως είναι κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας, κρατικό πιστοποιητικό για την πληροφορική, νέες ψηφιακές δεξιότητες, το προφίλ ενός μαθητή ο οποίος ξέρει να σκέφτεται συνθετικά.

Αυτό, όμως, χωρίς να ξεχάσουμε ότι δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Γι’ αυτό και στον εθνικό διάλογο, στο πλαίσιο, θα θυμίσουμε όλα αυτά που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Θα θυμίσουμε ότι προφανώς θεωρούμε ότι η παιδεία είναι μία εθνική υπόθεση και θα θελήσουμε να ορίσουμε ένα απόφοιτο, μία απόφοιτη η οποία πραγματικά μπορεί να διεκδικήσει και με ένα αυτοτελές ισχυρό Εθνικό Απολυτήριο το μέλλον της.

Όπως αναφέρατε, δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά στην ανώτατη εκπαίδευση. Πολλοί μπορεί να επιλέξουν την επαγγελματική. Μπορεί κάποιοι να περιμένουν για να αποφασίσουν ποιο θα είναι το επόμενο επαγγελματικό τους βήμα.

Σίγουρα, όμως, εμείς σε κάθε οικογένεια αυτή τη στιγμή, οπουδήποτε στην Ελλάδα, θα πρέπει να της δώσουμε μία υπόσχεση, με συνέπεια και συνέχεια, ότι μπορεί το σχολείο και το Λύκειο να μετράει.

Θα κοιτάξουμε, προφανώς, και τι συμβαίνει στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, από το Νηπιαγωγείο και το Γυμνάσιο. Και σίγουρα, θα αναφέρουμε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις υποδομές, έχουν να κάνουν με τη συνεχή επιμόρφωση, την αξιολόγηση, και βέβαια, πώς θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε φαινόμενα τα οποία ξέρουμε ότι υπάρχουν πολλές φορές, της υπερβαθμολόγησης, της καλύτερης και πιο πιστής αποτύπωσης των δυνατοτήτων των παιδιών.

Νομίζουμε, λοιπόν, ότι θα είναι μία πολύ ενδιαφέρουσα εννιάμηνη διαδικασία, με μία ανεξάρτητη αρχή που προΐσταται ο Πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων, θεσμικά κατοχυρωμένη, μαζί με ανθρώπους της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, όπως είπατε, όμως, και οι γονείς και τα παιδιά και οι εκπρόσωποι φορέων, για να μπορεί να υπάρχει μία ολότητα ως προς την καταγραφή των απόψεων.

Και βέβαια, θα υπάρχει και μία δημόσια διαβούλευση με ψηφιακό τρόπο, καθώς ξέρουμε ότι τα ζητήματα παιδείας δεν μπορεί να είναι σε κλειστές αίθουσες.

Ακριβώς όπως είπατε, καλούμε και τα υπόλοιπα κόμματα για την κατάθεση απόψεων. Θα πάμε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων άμεσα, την επόμενη εβδομάδα. Και βέβαια θα διευκρινίσουμε και υπόλοιπα ζητήματα και σε συνέντευξη Τύπου που θα ακολουθήσει, εντός της εβδομάδος, στους συντάκτες του εκπαιδευτικού ρεπορτάζ».