Telegraph: Αν αποχωρήσουν οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ θα διαλυθεί – Η Ευρώπη εκτεθειμένη σε αναθεωρητικά σχέδια και νέους κινδύνους

Για σχεδόν οκτώ δεκαετίες, το ΝΑΤΟ κατάφερε να ξεπεράσει εσωτερικές εντάσεις, γεωπολιτικές προκλήσεις και πολεμικές επιχειρήσεις σε περιοχές όπως η Βοσνία, το Κόσοβο και το Αφγανιστάν. Ωστόσο, μια πιθανή αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, θα μπορούσε να οδηγήσει τη Συμμαχία σε βαθιά κρίση, ακόμη και σε διάλυση.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Ρόλαντ Όλιφαντ στην Telegraph, οι ΗΠΑ δεν αποτελούν απλώς το ισχυρότερο μέλος της Συμμαχίας, αλλά τον βασικό πυλώνα της. Καλύπτουν πάνω από το 60% των συνολικών αμυντικών δαπανών και διαθέτουν καθοριστικές δυνατότητες σε τομείς όπως οι αερομεταφορές, οι δορυφορικές υποδομές και οι στρατιωτικές πληροφορίες.

Με περίπου 1,3 εκατομμύρια ενεργούς στρατιωτικούς, οι ΗΠΑ υπερτερούν σημαντικά των υπολοίπων συμμάχων, διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό τη στρατιωτική ισχύ και τη συνοχή της Συμμαχίας.

Ευρώπη χωρίς εγγυήσεις ασφάλειας

Η αποχώρηση των ΗΠΑ θα έπληττε κυρίως τα ευρωπαϊκά κράτη, τα οποία βασίζονται στη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5. Για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ευρώπη θα βρισκόταν αντιμέτωπη με τη Ρωσία χωρίς την αμερικανική εγγύηση ασφάλειας, σε μια περίοδο που ο πόλεμος στην ήπειρο συνεχίζεται.

Μέχρι σήμερα, η Μόσχα έχει αποφύγει άμεση σύγκρουση με δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, χωρίς την αμερικανική στρατιωτική και πυρηνική ισχύ, το ρίσκο μιας τέτοιας αντιπαράθεσης θα μπορούσε να αυξηθεί.

Αναθεωρητικά σχέδια και νέοι κίνδυνοι

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την αποδυνάμωση ή διάλυση του ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη. Αν και μια άμεση επίθεση δεν θεωρείται βέβαιη, οι πιθανότητες ανάληψης ρίσκου από τη ρωσική πλευρά θα ενισχύονταν.

Παράλληλα, θα μπορούσαν να προκύψουν πρωτοφανή σενάρια, ακόμη και συγκρούσεις μεταξύ πρώην συμμάχων, κάτι που μέχρι σήμερα θεωρείται αδιανόητο.

Πιέσεις σε Καναδά και Γροιλανδία

Η πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ θα δημιουργούσε νέα δεδομένα και στη Βόρεια Αμερική. Ο Καναδάς θα έχανε τη βασική του ασπίδα ασφαλείας, ενώ δηλώσεις του Τραμπ περί μετατροπής της χώρας σε «51η πολιτεία» εντείνουν την ανησυχία.

Αντίστοιχα, η Γροιλανδία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε νέο σημείο έντασης, μετά από σενάρια που περιλαμβάνουν ακόμη και στρατιωτική αντιπαράθεση για τον έλεγχο της περιοχής.

Δύσκολα διλήμματα για την Ευρώπη

Χώρες όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία θα βρίσκονταν μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις: θα αντιδρούσαν σε ενδεχόμενες αμερικανικές κινήσεις ή θα απέφευγαν τη σύγκρουση λόγω εξάρτησης από τις ΗΠΑ;

Ιδιαίτερα για το Ηνωμένο Βασίλειο, η στενή διασύνδεση με την αμερικανική αμυντική και πληροφοριακή υποδομή καθιστά ένα τέτοιο δίλημμα εξαιρετικά περίπλοκο.

Το κόστος για την Ουάσιγκτον

Η αποχώρηση δεν θα είχε συνέπειες μόνο για τους συμμάχους. Οι ΗΠΑ θα έχαναν ένα βασικό εργαλείο προβολής ισχύος, καθώς το ΝΑΤΟ τους προσφέρει στρατιωτικές βάσεις και δίκτυα υποστήριξης σε όλο τον κόσμο.

Επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και αλλού βασίζονται σε αυτές τις υποδομές, ενώ η συνεργασία με ευρωπαϊκές χώρες ενισχύει την επιτήρηση κρίσιμων περιοχών, όπως οι ρωσικές ναυτικές δραστηριότητες.

Θεσμικά εμπόδια και εναλλακτικά σενάρια

Παρά τα σενάρια, η αποχώρηση των ΗΠΑ δεν είναι απλή διαδικασία, καθώς απαιτεί έγκριση από το Κογκρέσο. Επιπλέον, ιστορικές συμμαχίες μεταξύ ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών προϋπήρχαν του ΝΑΤΟ και ενδέχεται να συνεχιστούν σε διμερές επίπεδο.

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους, ενώ η αποτρεπτική τους ικανότητα, ιδίως σε χώρες όπως η Πολωνία, ενισχύεται.

Αν και υπάρχουν περιθώρια προσαρμογής, η πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ θα σηματοδοτούσε μια ιστορική καμπή. Ακόμη και αν η Συμμαχία επιβιώσει θεσμικά, η αλλαγή ισορροπιών θα είναι βαθιά.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, όπου οι ΗΠΑ ενδέχεται να αντιμετωπίζουν Ευρώπη και Καναδά όχι ως συμμάχους αλλά ως ανταγωνιστές, η διεθνής τάξη θα εισέλθει σε μια εντελώς νέα και πιο αβέβαιη εποχή.