Politico για το deal της EE με την Mercosur: Η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία της Ευρώπης – Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν

Ως την μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία της Ευρώπης χαρακτηρίζει το deal της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Mercosur το Politico.

Παράλληλα, με ανάλυση του παρουσιάζει τους κερδισμένους αλλά και τους χαμένους από αυτό το deal, του οποίου οι διαπραγματεύσεις διήρκησαν 25 χρόνια.

«Χρειάστηκαν αίμα, ιδρώτας, δάκρυα και βασανιστικές συζητήσεις για να επιτευχθεί αυτό, αλλά οι χώρες της ΕΕ τελικά υποστήριξαν τη συμφωνία με το μπλοκ της Mercosur — ανοίγοντας το δρόμο για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών που καλύπτει περισσότερα από 700 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική.

Η συμφωνία, η οποία αναμένει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα καταργήσει περισσότερο από το 90% των δασμών στις εξαγωγές της ΕΕ. Οι Ευρωπαίοι αγοραστές θα μπορούν να τρώνε βοδινό κρέας από τις πάμπας της Αργεντινής που τρέφεται με χόρτο. Οι Βραζιλιάνοι οδηγοί θα δουν τους εισαγωγικούς δασμούς να μειώνονται στα γερμανικά αυτοκίνητα» αναφέρει αρχικά το Politico για να προσθέσει:

Όσο για τον οικονομικό αντίκτυπο της συμφωνίας, αυτός ωχριά σε σύγκριση με τις επικές μάχες γι’ αυτήν: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι θα προσθέσει 77,6 δισεκατομμύρια ευρώ (ή 0,05%) στην οικονομία της ΕΕ έως το 2040.

Όπως σε κάθε συμφωνία, υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, με το Politico να τους παρουσιάζει παρακάτω:

Νικητές

Τζόρτζια Μελόνι

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας το έκανε ξανά. Η Τζόρτζια Μελόνι είδε προς τα πού φυσούσαν οι πολιτικοί άνεμοι και απέσπασε επιδέξια παραχωρήσεις της τελευταίας στιγμής για τους Ιταλούς αγρότες, αφού απείλησε να υποστηρίξει την αντίθεση της Γαλλίας στη συμφωνία. 

Το τελικό αποτέλεσμα; Σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή της, η Ρώμη κατάφερε να εξασφαλίσει διασφαλίσεις για την αγορά αγροτικών προϊόντων και υποσχέσεις για νέα χρηματοδότηση στον αγροτικό τομέα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή — νίκες που η κυβέρνηση μπορεί να διατυμπανίσει ενώπιον των ψηφοφόρων στην πατρίδα της. Σημαίνει επίσης ότι ο Μελόνι επέλεξε για άλλη μια φορά την νικήτρια πλευρά, εμφανιζόμενος ως ο ομαδικός παίκτης παρά την καθυστέρηση της τελευταίας στιγμής. Συνολικά, μια ακόμη δάφνη στο στέμμα της Ρώμης. 

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία 

Η Das Auto δεν είχε πολλούς λόγους να πανηγυρίζει τελευταία, αλλά η Mercosur επιτέλους δίνει λόγους να γιορτάζει. Ο φημισμένος αυτοκινητοβιομηχανικός τομέας της Γερμανίας θα έχει ευκολότερη πρόσβαση στους καταναλωτές στη Λατινική Αμερική. Χαμηλότεροι δασμοί σημαίνουν, εφόσον όλα τα δεδομένα παραμείνουν ίδια, περισσότερες πωλήσεις και ώθηση στα κέρδη για εταιρείες όπως η Volkswagen και η BMW.

Υπάρχουν μερικά προβλήματα. Οι δασμοί, που τώρα ανέρχονται στο 35%, δεν θα μειωθούν μονομιάς. Κατόπιν αιτήματος της Βραζιλίας, η οποία διαθέτει τη δική της αυτοκινητοβιομηχανία, η άρση των εμπορικών φραγμών θα γίνει σταδιακά. Τα ηλεκτρικά οχήματα θα τύχουν προτιμησιακής μεταχείρισης, ένας τομέας στον οποίο η Ευρώπη υστερεί. 

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Η Mercosur είναι ένας γλυκόπικρος θρίαμβος για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Από τότε που έδωσε τα χέρια με τους ηγέτες της Mercosur για τη συμφωνία πριν από περισσότερο από ένα χρόνο, η ομάδα της έχει κάνει τα πάντα για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των σκεπτικιστών και να οικοδομήσει την τόσο σημαντική ειδική πλειοψηφία που τελικά υλοποιήθηκε την Παρασκευή. Να περιμένετε έναν γύρο νίκης την επόμενη εβδομάδα, όταν ο επικεφαλής της Berlaymont θα ταξιδέψει στην Παραγουάη για να υπογράψει τη συμφωνία.

Στη διεθνή σκηνή, βοηθά επίσης στην ενίσχυση της θέσης των Βρυξελλών σε μια εποχή που το μπλοκ μοιάζει με έναν αργόσυρτο δεινόσαυρο, που συνεχώς ξεπερνιέται από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Μια μεγάλης κλίμακας εμπορική συμφωνία δείχνει ότι η βασισμένη σε κανόνες διεθνής τάξη που τόσο πολύ λατρεύει η ΕΕ είναι ακόμα ζωντανή, ακόμη και όταν οι ΗΠΑ απέλυσαν έναν ηγέτη της Νότιας Αμερικής αλυσοδεμένο.

Αλλά η συμφωνία είχε πολύ υψηλό κόστος . Η φον ντερ Λάιεν αναγκάστηκε να υποσχεθεί στους αγρότες της ΕΕ επιδοτήσεις ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ για να τους κερδίσει, υποχωρώντας από τις προσπάθειες περιορισμού της γεωργικής στήριξης στον προϋπολογισμό της ΕΕ και επενδύοντας περισσότερο στην καινοτομία και την ανάπτυξη.

Οι αγρότες της Ευρώπης

Μιλώντας για αγρότες, αν σκεφτεί κανείς με βάση τους τίτλους, θα μπορούσε να συγχωρεθεί αν σκεφτεί κανείς ότι η Mercosur είναι μια ολοκληρωτική καταστροφή. Σίγουρα αμέτρητοι τόνοι προϊόντων της Νότιας Αμερικής που πωλούνται σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές πρόκειται να διώξουν τον σκληρά εργαζόμενο Γάλλο ή Πολωνό καλλιεργητή από τη γη του, σωστά;

Η πραγματικότητα είναι λίγο πιο περίπλοκη. Η συμφωνία συνοδεύεται από αυστηρές ποσοστώσεις για κατηγορίες που κυμαίνονται από το βοδινό κρέας έως τα πουλερικά. Στην πραγματικότητα, οι λατινοαμερικανοί αγρότες θα περιορίζονται στην εξαγωγή μερικών στήθη κοτόπουλου ανά Ευρωπαίο άτομο ετησίως. Εν τω μεταξύ, η συμφωνία αναγνωρίζει ειδική προστασία για τους Ευρωπαίους παραγωγούς για εξειδικευμένα προϊόντα όπως η ιταλική παρμεζάνα ή το γαλλικό κρασί, οι οποίοι πρόκειται να επωφεληθούν από την διευρυμένη αγορά. Τόσα για την αγρο-αποκάλυψη τώρα.

Έπειτα, υπάρχει το ζήτημα των επιδοτήσεων ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ που πηγαίνουν στις τσέπες των αγροτών, και είναι δύσκολο να μην συμπεράνουμε ότι — παρά όλες τις διαμαρτυρίες για τα τρακτέρ και τις μάχες για την κοπριά στο κέντρο των Βρυξελλών — η συμφωνία τελικά δεν μυρίζει και τόσο άσχημα.

Χαμένοι

Εμανουέλ Μακρόν

Δεν υπήρξε κανένας υψηλόβαθμος πολιτικός πιο ακλόνητος στην αντίθεσή του στην εμπορική συμφωνία από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος, υπό τεράστια εσωτερική πολιτική πίεση, αντιτίθεται σταθερά στη συμφωνία. Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν το γεγονός ότι η Γαλλία συντάχθηκε με την Πολωνία, την Αυστρία, την Ιρλανδία και την Ουγγαρία και ψήφισε ανεπιτυχώς κατά της Mercosur.

Ο πρώην επενδυτικός τραπεζίτης μπορεί να είναι στην καρδιά του καπιταλιστής του ελεύθερου εμπορίου, αλλά γνωρίζει καλά ότι, στο εσωτερικό, η συμφωνία θεωρείται ως μαχαίρι στην πλάτη των πολύπαθων Γαλατών καλλιεργητών. Ο Μακρόν, ο οποίος «καίει» τους πρωθυπουργούς με τιμές που προηγουμένως επιφυλάσσονταν για πολιτικά αδύναμα περιστατικά όπως η Ιταλία, έχει σημειώσει πολύ λίγες νίκες πρόσφατα. Η τορπιλική ανατροπή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών, ή τουλάχιστον η περαιτέρω καθυστέρησή της, θα ήταν απόδειξη ότι ο αποτυχημένος Γάλλος πρόεδρος είχε ακόμα κάποια επιρροή στην ευρωπαϊκή σκηνή.

Ο Μακρόν έκανε μια γενναία προσπάθεια να συσπειρώσει τα στρατεύματα για μια αντεπίθεση της τελευταίας στιγμής και σε κάποιο σημείο φαινόταν ότι είχε μια καλή ευκαιρία να ανατρέψει την κατάσταση, αφού κέρδισε τον Ιταλό Μελόνι. Όλα αυτά απέτυχαν. Μετά από αυτή την τελευταία ήττα, αναμένονται περισσότερες επικρίσεις για τον Γάλλο πρόεδρο στα εθνικά μέσα ενημέρωσης, καθώς ο Μακρόν συνεχίζει την αργή του πτώση από τα ολύμπια ύψη του Μεγάρου των Ηλυσίων.

Ντόναλντ Τραμπ

Λίγες μέρες μετά την αποστολή των ΗΠΑ να αρπάξουν τον ισχυρό άνδρα της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και να τον δικάσουν στη Νέα Υόρκη, η συμφωνία της Mercosur δείχνει επιτέλους ότι η Ευρώπη δεν έχει έλλειψη ήπιας ισχύος για να συνεργαστεί εποικοδομητικά με ομοϊδεάτες εταίρους – αν έχει πραγματικά το πνεύμα να την χρησιμοποιήσει έξυπνα.

Οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία θα πρέπει να θεωρείται ως μια win-win πρόταση και για τις δύο πλευρές, και αυτός δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η τέχνη του της γεωπολιτικής ανατροπής.

Έχει επίσης το παρεμπιπτόντως πλεονέκτημα της ενίσχυσης των αντιπάλων του – συμπεριλαμβανομένου του Βραζιλιάνου προέδρου και επικεφαλής της Mercosur, Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα – ο οποίος έδειξε εξαιρετική υπομονή καθώς περίμενε την ΕΕ να συνέλθει (και καλλιέργησε μια δημόσια αδελφική σχέση με τον Μακρόν ακόμη και όταν οι εμπορικές συνομιλίες είχαν φτάσει σε αδιέξοδο).

Κίνα

Η Κίνα έχει επεκτείνει τις εξαγωγές της προς τη Λατινική Αμερική, ιδίως τη Βραζιλία, κατά τις δεκαετίες που η ΕΕ διαπραγματευόταν την εμπορική συμφωνία της Mercosur. Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αποτελεί μια ευκαιρία για την Ευρώπη να ανακτήσει μέρος του μεριδίου αγοράς, ιδίως σε ανταγωνιστικούς τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι μηχανές και η αεροπορία.

Η συμφωνία ενισχύει επίσης το πλεονέκτημα της ΕΕ ώστε να παραμείνει στην κορυφή όσον αφορά τις άμεσες επενδύσεις, έναν τομέα στον οποίο οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να υπερτερούν των Κινέζων ανταγωνιστών τους.

Πιο πολιτικά, η Κίνα έχει καταφέρει κάπως να απομακρύνει χώρες όπως η Βραζιλία από τις δυτικές οπτικές γωνίες, για παράδειγμα μέσω της ομάδας BRICS, που αποτελείται από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, και άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες. Επειδή η συμφωνία δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά δημιουργεί και βαθύτερη πολιτική συνεργασία, ο Λούλα και οι ομόλογοί του της Mercosur συνδέονται στενότερα με την Ευρώπη.

Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου είναι το δάσος με τις τροπικές εκτάσεις του Αμαζονίου.

Δυστυχώς, για το παγκόσμιο οικοσύστημα, η Mercosur σημαίνει ένα πράγμα: καίγομαι, μωρό μου, καίγομαι.

Τα βοσκοτόπια που τρέφουν τα κοπάδια της Βραζιλίας αποδίδονται σε βάρος του κάποτε εκτεταμένου, αλλά τώρα συρρικνούμενου τροπικού δάσους της χώρας. Με απλά λόγια, περισσότερο βοδινό κρέας για την Ευρώπη σημαίνει λιγότερα δέντρα για τον κόσμο. Δεν είναι όλα άσχημα νέα για το κλίμα. Η εμπορική συμφωνία περιλαμβάνει τόσο υποχρεωτικές διασφαλίσεις κατά της παράνομης αποψίλωσης των δασών, όσο και δέσμευση για τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα για τα συμβαλλόμενα μέρη.