Γροιλανδία: Ο Τραμπ απειλεί με δασμούς την Ευρώπη και προκαλεί αντιδράσεις – Σήμερα η έκτακτη σύσκεψη της ΕΕ, σκέψεις για «ευρωπαϊκό μπαζούκα»

Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη, με στόχο να μην αντιταχθεί στο σχέδιό του για την προσάρτηση της Γροιλανδίας και την παράλληλη προειδοποίηση για επιβολή νέων δασμών, έχουν προκαλέσει πρωτοφανή ένταση και εκνευρισμό στις Βρυξέλλες.

Το περιστατικό έχει ήδη προκαλέσει σφοδρή αντίδραση από ευρωπαϊκούς κύκλους. Ο Φρίντριχ Μερτς σημείωσε χθες ότι οι ΗΠΑ δεν θεωρούνται πλέον αξιόπιστος σύμμαχος και ότι η Ευρώπη οφείλει να δράσει με αυτονομία.

Οι δασμοί αποτελούν επίσης και ένα ρήγμα στη συμφωνία που είχε υπογραφεί το καλοκαίρι στη Σκωτία μεταξύ Τραμπ και Φον ντερ Λάιεν, η οποία είχε κριθεί από ευρωπαίους αξιωματούχους ως επιζήμια για την ΕΕ. Ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται αποφασισμένος να τη σπάσει, με αποτέλεσμα να πυροδοτείται νέο κύμα αμφισβήτησης.

Διπλωματικές πηγές του BBC αναφέρουν ότι οι κυβερνήσεις των χωρών που απειλούνται με δασμούς αιφνιδιάστηκαν και βρίσκονται σε αμηχανία, περιμένοντας να διαπιστώσουν, εάν ο Τραμπ θα υλοποιήσει τελικά τις απειλές του. Μέχρι στιγμής παραμένει ασαφές αν διαθέτει την απαιτούμενη πολιτική στήριξη στο Κογκρέσο ή ακόμη και στο εσωτερικό της κυβέρνησής του.

Η πολιτική αυτή, όμως, δείχνει να απομακρύνει τις ΗΠΑ από τους παραδοσιακούς της συμμάχους. Χαρακτηριστικό είναι και το παράδειγμα της συμφωνίας Καναδά – ΗΠΑ για το εμπόριο που υπέγραψαν στο Πεκίνο, με τον Μαρκ Κάρνεϊ να αφήνει υπονοούμενα για τον Αμερικανό πρόεδρο.

Έκτακτη σύσκεψη στην Κύπρο – Επί τάπητος το «ευρωπαϊκό μπαζούκα»

Η Κύπρος, που ασκεί την εξαμηνιαία προεδρία της ΕΕ, ανακοίνωσε αργά το Σάββατο την έκτακτη σύγκληση συνάντησης σε επίπεδο πρέσβεων για σήμερα (18.01), στις 18:00, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία και τις αμερικανικές απειλές. Στη σύσκεψη θα συμμετάσχουν οι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με το Reuters.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, χαρακτήρισε την προοπτική επιβολής δασμών «εντελώς λανθασμένη», ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν την αποκάλεσε «απαράδεκτη».

Τα ευρωπαϊκά επιτελεία, σύμφωνα με δημοσιεύματα, εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο σκληρών αντίποινων εάν ο Τραμπ προχωρήσει. Στο παρελθόν, σε παρόμοιο σκηνικό δασμών, η κρίση είχε αποσοβηθεί μέσω διαλόγου, αλλά τώρα, με την επανεμφάνιση της απειλής, η ΕΕ επανέρχεται στο τραπέζι το «Anti-Coercion Instrument» (ACI), το λεγόμενο «ευρωπαϊκό μπαζούκα».

Το εργαλείο αυτό προβλέπει μια σειρά τιμωρητικών μέτρων κατά εμπορικών αντιπάλων που επιχειρούν να εκβιάσουν το μπλοκ, όπως περιορισμούς σε επενδύσεις, πρόσβαση σε δημόσιους διαγωνισμούς, ακόμη και θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Τα μέτρα δεν απαιτούν ομοφωνία όλων των κρατών-μελών, αλλά μπορούν να ενεργοποιηθούν με ειδική πλειοψηφία.

Πρόκειται ωστόσο για ακραίο σενάριο, αλλά η επαναφορά του στο προσκήνιο δείχνει το βαθμό ενόχλησης που επικρατεί στις Βρυξέλλες.

Αντιδρούν οι Γροιλανδοί

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα τεθεί σε ισχύ δασμός 10% στα προϊόντα από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, με την προοπτική να αυξηθεί στο 25% και να παραμείνει έως ότου επιτευχθεί συμφωνία.

Η ανακοίνωση αυτή συνοδεύτηκε από μαζικές διαδηλώσεις στη Γροιλανδία και στη Δανία, με χιλιάδες πολίτες να εκφράζουν την αντίθεσή τους στο προτεινόμενο αμερικανικό σχέδιο εξαγοράς.

Η Γροιλανδία, αν και μικρή σε πληθυσμό, διαθέτει πλούσιους φυσικούς πόρους και η γεωγραφική της θέση ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Αρκτική την καθιστά στρατηγική για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης στην περιοχή.

Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η Ουάσινγκτον θα αποκτήσει το έδαφος «με τον εύκολο τρόπο» ή «με τον δύσκολο τρόπο», ενώ πλέον η αντιπαράθεση με την Ευρώπη φαίνεται να κλιμακώνεται με άγνωστη κατάληξη.