Ανάλυση SkyΝews: Οι σχέσεις Τραμπ–Νετανιάχου μετά τα πλήγματα σε ενεργειακές δομές

Οι ισραηλινές επιθέσεις στο South Pars, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, φέρνει κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει την ενόχληση του διότι υπάρχει ο φόβος εκτίναξης των τιμών και οι πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, με μία μακροσκελή ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ «δεν γνώριζαν τίποτα» για την ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα South Pars στο Ιράν και ότι το Ισραήλ «αντέδρασε βίαια». Στη συνέχεια περιγράφει το πλήγμα ως αποτέλεσμα «οργής», λέγοντας ότι επλήγη «ένα σχετικά μικρό τμήμα» της συνολικής εγκατάστασης.

Παρότι υπογραμμίζει ότι το Ισραήλ δεν σκοπεύει να πλήξει εκ νέου το South Pars – το οποίο περιγράφει ως «εξαιρετικά σημαντικό και πολύτιμο» – ο Τραμπ θέτει ένα ξεκάθαρο όριο. Προειδοποιεί ότι, σε περίπτωση που το Ιράν επιτεθεί ξανά στο Κατάρ, οι ΗΠΑ θα «τινάξουν στον αέρα» το κοίτασμα με «ισχύ και δύναμη που δεν έχει ξαναδεί ποτέ» η Τεχεράνη. Είχαν προηγηθεί δύο ιρανικά χτυπήματα μέσα σε 12 ώρες, με στόχο εγκατάσταση παραγωγής LNG στο Κατάρ.

Μάλιστα ο Τραμπ αναγνωρίζει ότι θα είχε σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες για το Ιράν μία τέτοια κλιμάκωση και ότι δεν επιθυμεί να εγκρίνει «αυτό το επίπεδο βίας και καταστροφής», ωστόσο ξεκαθαρίζει ότι, σε περίπτωση νέου πλήγματος κατά του Κατάρ, «δεν θα διστάσει» να προχωρήσει.

Η δήλωση αυτή γίνεται σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή είναι ήδη εξαιρετικά εύθραυστη, με το South Pars – το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου παγκοσμίως – να αποτελεί κομβικό σημείο για τη διεθνή αγορά ενέργειας. Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, με το μπρεντ να διαμορφώνεται τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης (19/03) πάνω από τα 112 δολάρια ανά βαρέλι.

Το Skynews σε ανάλυση του αναφέρει ότι δεν πρόκειται για την πρώτη φορά που εμφανίζονται ρωγμές στη συμμαχία Ουάσινγκτον -Τελ Αβίβ σχετικά με τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Λίγες ημέρες μετά το ξέσπασμα των συγκρούσεων, το Ισραήλ εξαπέλυσε πλήγματα σε περίπου 30 ιρανικές αποθήκες καυσίμων, με Αμερικανούς αξιωματούχους να δηλώνουν στο Axios ότι το εύρος των επιχειρήσεων ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που είχε αρχικά ανακοινωθεί από την ισραηλινή πλευρά.

Χαρακτηριστικά ανώτερος αξιωματούχος ανέφερε ότι «δεν πιστεύουμε ότι ήταν καλή ιδέα», ενώ σύμβουλος του Τραμπ πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος «δεν εγκρίνει τέτοιου είδους επιθέσεις», καθώς «θέλει να διατηρηθεί το πετρέλαιο και όχι να καταστραφεί», προειδοποιώντας ότι τέτοιες κινήσεις τροφοδοτούν ανησυχίες για άνοδο των τιμών καυσίμων.

Αντίστοιχα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν το νησί Χαργκ – την «καρδιά» της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας που μπορεί να γονατίσει την οικονομία του – φρόντισαν, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση, να «διατηρήσουν» τις ενεργειακές υποδομές.

Φόβος ότι θα εκτιναχθούν οι τιμές ενέργειας

Ο λόγος που η Ουάσινγκτον είναι πιο επιφυλακτική είναι επειδή φοβάται ότι θα εκτιναχθούν οι τιμές ενέργειας, ένα ζήτημα με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα στο εσωτερικό των Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει το Quinninpiac University σε δημοσκόπηση του, 7 στους 10 Αμερικανούς ψηφοφόρους ανησυχούν ότι ο πόλεμος θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών ενέργειας.

Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να μειώσει τις ανησυχίες των αγορών, έχει κατ’ επανάληψη προειδοποιήσει το Ιράν σχετικά με το ενδεχόμενο αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, ενός ζωτικής σημασίας περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.

Το «ενεργό θησαυροφυλάκιο» South Pars του Ιράν

Το μεγαλύτερο γνωστό κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο είναι το South Pars, το οποίο βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο και μοιράζεται μεταξύ δύο χωρών, του Ιράν (όπου ονομάζεται South Pars) και του Κατάρ (όπου λέγεται North Field).

Αποτελεί ένα τεράστιο υπεράκτιο κοίτασμα φυσικού αερίου και υγρών υδρογονανθράκων, ουσιαστικά μια γιγαντιαία «δεξαμενή» αερίου που βρίσκεται κάτω από τον θαλάσσιο βυθό. Η σημασία του είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς εκτιμάται ότι περιλαμβάνει περίπου το 10%–20% των παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, ενώ για την οικονομία του Ιράν είναι καθοριστικής σημασίας, αφού καλύπτει περίπου το 70%–75% της συνολικής παραγωγής φυσικού αερίου της χώρας.

Μέσω του κοιτάσματος το Κατάρ έχει γίνει ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο. Το ιρανικό τμήμα (South Pars) έχει αναπτυχθεί σε πολλές φάσεις με πλατφόρμες εξόρυξης, αγωγούς και εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου.

Έως και 3,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιας παραγωγής αργού πετρελαίου, καθώς και περίπου 1,5 εκατομμύρια βαρέλια εξαγωγών την ημέρα, ενδέχεται να τεθούν σε κίνδυνο από νέες επιθέσεις, με σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές και πιθανές έντονες διακυμάνσεις στις τιμές.

Το South Pars χαρακτηρίζεται ως ένα πραγματικό «ενεργειακό θησαυροφυλάκιο», καθώς διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου όσο και στις γεωπολιτικές ισορροπίες.