ΣΥΡΙΖΑ: “Ανεξέλεγκτες οι τιμές των ακτοπλοϊκών, το παρατηρητήριο τιμών δεν λειτουργεί”

Ερωτήσεις προς τον υπουργό Ναυτιλίας, Βασίλη Κικίλια κατέθεσαν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζητώντας εξηγήσεις για τις τιμές στην ακτοπλοΐα οι οποίες “ανεβαίνουν ανεξέλεγκτα”.

«Το Παρατηρητήριο, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία το 2024, αποτελούσε ένα κρίσιμο εργαλείο διαφάνειας και ενημέρωσης, καθώς παρείχε τη δυνατότητα παρακολούθησης των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων σε περίπου 1.000 συνδέσεις λιμένων. Μέσω της καταγραφής καθαρών και τελικών ναύλων, καθώς και της δημοσίευσης στατιστικών στοιχείων σε εβδομαδιαία, μηνιαία και ετήσια βάση, συνέβαλλε στην αποτύπωση των πραγματικών τάσεων της αγοράς», αναφέρει ο Τομεάρχης Ναυτιλίας του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος που ανέλαβε την πρωτοβουλία.

«Παρά τις επιμέρους ενστάσεις που είχαν διατυπωθεί για τη λειτουργία και τη μεθοδολογία του, το Παρατηρητήριο συνιστούσε ένα χρήσιμο εργαλείο τόσο για την Πολιτεία όσο και για τους πολίτες, το οποίο θα μπορούσε να βελτιωθεί και να ενισχυθεί. Αντί αυτού, η λειτουργία του διεκόπη αιφνιδίως τον Μάιο του 2025, χωρίς καμία επίσημη εξήγηση και χωρίς έκτοτε να έχουν δημοσιευθεί νέα στοιχεία. Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία οι ακτοπλοϊκές εταιρείες επικαλούνταν αυξημένο κόστος λόγω «πράσινων» καυσίμων, η κυβέρνηση προχώρησε σε σημαντικές ελαφρύνσεις προς τις εταιρείες (όπως η μείωση κατά 50% των λιμενικών τελών), καταγράφονται αυξήσεις σε επιμέρους κατηγορίες μεταφοράς, όπως τα φορτηγά οχήματα και παράλληλα ανακοινώνονται νέες επιδοτήσεις ύψους 56 εκατομμυρίων ευρώ προς τον κλάδο».

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, η απουσία του Παρατηρητηρίου στερεί από την κοινωνία και τους θεσμούς τη δυνατότητα ανεξάρτητης αξιολόγησης.

“Παρά το γεγονός ότι υπήρξαν ενστάσεις για το πόσο αντιπροσωπευτική και ορθή ήταν η αποτύπωση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων στην εφαρμογή, καθώς και αναφορές ότι δεν επέτρεπε ασφαλείς συγκρίσεις τιμών, δεν έπαυε η εφαρμογή να αποτελεί ένα εργαλείο στα χέρια της πολιτείας και του πολίτη προκειμένου να αξιολογεί τις πραγματικές αυξομειώσεις των τιμών. Σε κάθε περίπτωση, οι υποδείξεις και οι ενστάσεις που καταγράφονταν δεν μπορούσαν παρά να εκληφθούν ως προκλήσεις από την πλευρά του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για βελτίωση της εφαρμογής.

Το πρώτο δελτίο τύπου παρατηρητηρίου τιμών εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 και ακολούθησαν να εκδίδονται σχετικά δελτία. Ωστόσο, ενώ κανείς θα περίμενε ότι η εφαρμογή θα εξακολουθεί να λειτουργεί και μάλιστα με βελτιώσεις, τον Μάιο του 2025, παραδόξως, διεκόπη η λειτουργία της. Το τελευταίο δελτίο τύπου παρατηρητηρίου τιμών που εκδόθηκε αφορούσε στο διάστημα 12 έως και 18 Μαΐου 2025 και από τότε δεν εκδόθηκε ξανά νέο δελτίο τύπου με τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Αυτό συνέβη σε μια εποχή που εκπρόσωποι των ακτοπλοϊκών εταιρειών δήλωναν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στην αύξηση των τιμών των εισιτηρίων, λόγω της υποχρέωσης της χρήσης «πράσινου» καυσίμου (από τον Μάιο του 2025). Ως αντιστάθμισμα και προκειμένου να μην υπάρξουν αυξήσεις, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με ανακοίνωσή του τον Απρίλιο του 2025, υποχρέωσε τους φορείς διαχείρισης λιμένων σε μείωση κατά 50% των λιμενικών τελών, χαρίζοντας στις ακτοπλοϊκές εταιρείες δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, στερώντας ταυτόχρονα από τα λιμάνια σημαντικούς πόρους για τη συντήρηση και την εύρυθμη λειτουργία τους.

Στην πράξη όμως συνέβη το εξής: α) Από τη μείωση των τελών ωφελήθηκαν εταιρείες που, έτσι κι αλλιώς, χρησιμοποιούσαν τα νέα καύσιμα έχοντας υπολογίσει το κόστος τους στις τιμές β) Οι εταιρείες που θα χρησιμοποιούσαν τα νέα πιο ακριβά καύσιμα κέρδισαν από τη μείωση των τελών, αφού οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν τόσο ώστε να καλύψουν τις αυξήσεις από τη χρέωση του νέου καυσίμου και γ) σημειώθηκαν αυξήσεις στις τιμές μεταφοράς των φορτηγών οχημάτων, παρά τις μειώσεις των λιμενικών τελών.

Σε κάθε περίπτωση, η συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων που διαφήμιζε ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής το προηγούμενο έτος δεν στηριζόταν στις τιμές του Παρατηρητηρίου, που έπαψε να λειτουργεί, παρά μόνο στις δικές του δηλώσεις και σε αυτές των ακτοπλόων. Κατά συνέπεια, η διακοπή λειτουργίας του Παρατηρητηρίου τον Μάιο του 2025 δεν έδωσε τη δυνατότητα επιβεβαίωσης των δηλώσεων του Υπουργού Ναυτιλίας περί συγκράτησης των τιμών και της αποτελεσματικότητας των κυβερνητικών μέτρων προς όφελος των κατοίκων των νησιών.

Για την τρέχουσα περίοδο, για τη συγκράτηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων λόγω του αυξημένου κόστους των καυσίμων, όπως διατείνεται η κυβέρνηση, αποφασίστηκε η ενίσχυση εκ νέου των ακτοπλοϊκών εταιρειών με 56 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, προκύπτουν ερωτήματα όχι μόνο ως προς τον τρόπο με τον οποίο προέκυψε αυτό το ποσό (έγινε πχ κάποιου είδους κοστολογικός έλεγχος;) αλλά και για τον τρόπο που θα ελεγχθεί η συγκράτηση των τιμών, από τη στιγμή που δεν λειτουργεί η εφαρμογή του Παρατηρητηρίου των τιμών ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Επειδή οι κάτοικοι των νησιών στενάζουν από το υψηλό κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων για τις μετακινήσεις τους,

Επειδή οι υψηλές τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων επιβαρύνουν το κόστος μετακίνησης και για τους επισκέπτες, που γι αυτόν τον λόγο επιλέγουν άλλους τουριστικούς προορισμούς μειώνοντας το εισόδημα των κατοίκων των νησιών,

Επειδή εξαιτίας του αυξημένου μεταφορικού κόστους οι τιμές των προϊόντων στα νησιά επιβαρύνονται, με αποτέλεσμα η ακρίβεια να έχει πάρει διαστάσεις μάστιγας,

Επειδή οι πολυδιαφημιζόμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων κυρίως λειτουργούν προς όφελος των ακτοπλοϊκών εταιρειών, χωρίς να παρέχουν ουσιαστικά οφέλη στους κατοίκους των νησιών” καταλήγει η σχετική ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ.