Handelsblatt για τη συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν: “Απίθανο να σημειωθεί κάποια θεαματική εξέλιξη”

Με στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει σήμερα στην Άγκυρα για να συναντηθεί με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η συνάντηση έχει οριστεί για τις 15:15, ώρα Ελλάδας. Στη συνέχεια θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, στις 17:00 οι δυο ηγέτες θα κάνουν κοινές δηλώσεις στον Τύπο, ενώ θα ακολουθήσει δείπνο προς τιμήν του Έλληνα πρωθυπουργού, στο οποίο θα δώσει το παρών και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Στην κρίσιμη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα αναφέρεται και η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt, αξιολογώντας αρκετά συγκρατημένα τη φάση στην οποία βρίσκονται οι διμερείς σχέσεις με την Τουρκία.

Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, δεδομένων των διεθνών προκλήσεων στην ευρύτερη περιοχή των δύο γειτόνων, «ΕΕ και ΝΑΤΟ παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή το ελληνοτουρκικό τετ α τετ. Οι συγκρούσεις των δύο χωρών αποδυναμώνουν το ΝΑΤΟ στη στρατηγικά ευαίσθητη νοτιοανατολική του πτέρυγα. Πολλές φορές στο παρελθόν Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν στα πρόθυρα στρατιωτικής σύγκρουσης, επομένως εάν καταφέρουν τώρα να επιλύσουν τις διαφορές τους, αυτό θα αποτελέσει κέρδος τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και την ΕΕ, […] σε μία περίοδο κατά την οποία η ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο όξυνε την αντιπαράθεση για τα κυριαρχικά δικαιώματα και τις θαλάσσιες οικονομικές ζώνες».

Πάντως, σύμφωνα με την Handelsblatt, οι δυσκολίες φαίνεται να ξεκινούν «ήδη από τη διαμόρφωση της ημερήσιας διάταξης. Η Τουρκία επιθυμεί να συζητηθούν όλα τα διμερή ζητήματα, ενώ ο Μητσοτάκης κατέστησε αντιθέτως σαφές πως για την Ελλάδα μοναδικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων οικονομικών ζωνών. Ζητήματα που άπτονται των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας δεν είναι διαπραγματεύσιμα για την Αθήνα.

Ως εκ τούτου, δεν θεωρείται πιθανό να σημειωθεί κάποια θεαματική εξέλιξη. Φαίνεται, ωστόσο, πως και οι δύο πλευρές επιθυμούν να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας και να αποφύγουν νέες εντάσεις. Σε αυτό έχει συμφέρον και η Τουρκία, η οποία επιδιώκει διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για την επέκταση της τελωνειακής ένωσης και για διευκολύνσεις στη χορήγηση θεωρήσεων σε Τούρκους πολίτες. Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι χωρίς τη στήριξη της Ελλάδας αυτό δεν μπορεί να συμβεί».

Όπως σημειώνει ακόμα το δημοσίευμα, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος προσέγγισης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

«Οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά έχουν μειωθεί αισθητά, στο μεταναστευτικό οι δύο χώρες συνεργάζονται πλέον στενότερα, γεγονός που αποτυπώνεται και στη σημαντική μείωση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά, ενώ η σημασία των μικρών βημάτων προσέγγισης αντανακλάται και στη θέσπιση της λεγόμενης “express visa”, με την οποία Τούρκοι πολίτες μπορούν να μείνουν για ένα σύντομο διάστημα σε δώδεκα ελληνικά νησιά του Αιγαίου». Και το τελευταίο είναι, εξάλλου, ένα μέτρο που «δεν ωφελεί μόνο τον τουρισμό, αλλά και τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών».

Οι στόχοι και οι «κόκκινες γραμμές» της Αθήνας

Η πρώτη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας ύστερα από ενάμιση χρόνο -η τελευταία συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη- και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σημαντικές και αναμένεται να υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων.

Στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ερντογάν πριν από την έναρξη της 6ης Συνόδου του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο ηγετών, ο πρέσβης Μίλτον Νικολαΐδης και ο Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς.

Οι δύο ηγέτες αναμένεται να προχωρήσουν σε επισκόπηση των διμερών σχέσεων και να συζητήσουν περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.

Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή, επισημαίνουν οι κυβερνητικές πηγές.

Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, παρόλο που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς Ελλάδας – Τουρκίας, που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις.

Εξάλλου, τονίζουν οι ίδιες πηγές, το κλίμα αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμισι χρόνια, όπως:

– Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα,

– ⁠Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών,

– ⁠Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου

– Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.

Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, ξεκαθάρισε ότι το θέμα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών δεν είναι στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. “Εφόσον βεβαίως αυτό τεθεί, θα συζητηθεί. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να προχωρήσουμε σε συζήτηση”, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η κυρία Ζωχιού, σχολιάζοντας τις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, υπογράμμισε ότι “η Ελλάδα ασκεί ενεργητική εξωτερική πολιτική που στηρίζεται στις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου. Από αυτές τις αρχές δεν πρόκειται να αποστεί. Σε θέματα εθνικού συμφέροντος καμία συζήτηση”.

Σύμφωνα με τον σύμβουλο του πρωθυπουργού, καθηγητή Σωτήρη Σέρμπο, ο οποίος μίλησε στο ΕΡΤ News, “η Τουρκία διαβάζει και τα νέα δεδομένα, άρα προφανώς τον πυρήνα των ελληνοτουρκικών. Δεν θα αλλάξει κάτι. Η Αθήνα αυτό που κυρίως επιθυμεί είναι να μπορέσει να διατηρηθεί αυτή η εξομάλυνση”.

Η σύνθεση της ελληνικής αποστολής

Οι υπουργοί που συνοδεύσουν τον πρωθυπουργό είναι: Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης.