Άρειος Πάγος: «Η συνταξιοδότηση δεν είναι λόγως απόλυσης, ούτε μείωσης μισθού» – Ιστορική απόφαση για τους εργαζόμενους

Οριστικά δικαιώθηκαν από τον Άρειο Πάγο συνταξιούχοι που συνέχιζαν να εργάζονται παράλληλα, καθώς το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η συνταξιοδότηση δεν μπορεί να αποτελεί λόγο απόλυσης ούτε να οδηγεί αυτόματα σε υποβάθμιση μισθολογικού κλιμακίου.

Η απόφαση εκδόθηκε από το Β1 Εργατικό Τμήμα του Αρείου Πάγου και αφορά εργαζόμενους που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, διεκδικώντας την ακύρωση των απολύσεών τους αλλά και την προστασία των μισθολογικών τους δικαιωμάτων.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου

Με την υπ’ αριθμόν 83/2026 απόφασή του, ο Άρειος Πάγος δικαίωσε εργαζόμενους που είχαν απολυθεί ενώ ήταν ταυτόχρονα συνταξιούχοι και εργαζόμενοι στη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης-Αποχέτευσης Μείζονος Περιοχής Βόλου. Παράλληλα, έβαλε τέλος και στο ζήτημα των καταλογισμών χρηματικών ποσών που είχαν επιβληθεί σε εργαζομένους.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η συνταξιοδότηση ενός εργαζομένου δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει αιτία λύσης της εργασιακής σχέσης, ενώ δεν δικαιολογεί και την αυτόματη επανακατάταξή του στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου.

Η προηγούμενη δικαστική δικαίωση

Υπενθυμίζεται ότι οι ίδιοι εργαζόμενοι είχαν δικαιωθεί ήδη από το 2024 από το Πρωτοδικείο Βόλου, το οποίο είχε αποφανθεί ότι η ταυτόχρονη ιδιότητα εργαζομένου και συνταξιούχου δεν συνιστά νόμιμο λόγο απόλυσης.

Παράλληλα, το δικαστήριο είχε κρίνει παράνομη την αυτόματη κατάταξη εργαζομένων-συνταξιούχων στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου.

Η νομοθετική ρύθμιση του 2024

Στη συνέχεια θεσπίστηκε ο νόμος 5114/2024, ο οποίος ρύθμισε ζητήματα μισθολογικής μεταχείρισης για εργαζομένους στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα που είχαν συνταξιοδοτηθεί αλλά συνέχιζαν να εργάζονται.

Η ρύθμιση προέβλεπε ότι τυχόν καταλογισμοί αποδοχών θα μπορούσαν να αρθούν, υπό την προϋπόθεση ότι αφορούσαν εργαζομένους που είχαν συνταξιοδοτηθεί και συνέχισαν να εργάζονται από τις 24 Ιουνίου 2023. Ωστόσο, η διάταξη άφηνε εκτός άλλες παρόμοιες περιπτώσεις, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις.

Η αναίρεση της ΔΕΥΑ Βόλου

Στη συνέχεια, η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης-Αποχέτευσης Μείζονος Περιοχής Βόλου προσέφυγε στον Άρειο Πάγο, ασκώντας αναίρεση κατά των αποφάσεων που είχαν δικαιώσει τους απολυμένους εργαζόμενους το 2024.

Το ανώτατο δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε τους ισχυρισμούς και επιβεβαίωσε τη νομιμότητα των αποφάσεων που είχαν εκδοθεί σε πρώτο βαθμό.

Το σκεπτικό των δικαστών

Οι αρεοπαγίτες έκριναν ότι οι προβλέψεις σε Οργανισμούς Εσωτερικής Υπηρεσίας ή κανονισμούς που προβλέπουν αυτοδίκαιη καταγγελία της σύμβασης εργασίας λόγω συνταξιοδότησης αποτελούν ουσιαστικά «ρήτρες μονιμότητας».

Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις, σύμφωνα με το δικαστήριο, έχουν καταργηθεί με τον νόμο 4046/2012 και την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 6/2012.

Παράλληλα, το δικαστήριο επισήμανε ότι η συνταξιοδότηση δεν μπορεί να οδηγήσει σε επανακατάταξη εργαζομένου στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι ο εργαζόμενος «δεν μεταπίπτει αυτοδικαίως στο μισθολογικό κλιμάκιο του πρωτοδιοριζόμενου υπαλλήλου, αφού στον νόμο δεν πρoβλέπεται αντίστροφη μισθολογική εξέλιξη».

Επιπλέον, τονίζεται στην απόφαση ότι «η μετάπτωση του εργαζομένου σε κατώτερο μισθολογικό κλιμάκιο» συνιστά «μονομερή εκ μέρους του εργοδότη βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας», ενώ η μόνη συνέπεια μπορεί να είναι «η μη αξιοποίηση της προϋπηρεσίας για την περαιτέρω μισθολογική εξέλιξη».

Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι που χειρίστηκαν την υπόθεση, Σπύρος Μπαλατσούκας και Δημήτρης Βαλαβάνης, σχολίασαν την απόφαση του Αρείου Πάγου, επισημαίνοντας:

«Τα αντανακλαστικά, πράγματι, του Ελληνικού Δημοσίου για τη ρύθμιση των περιπτώσεων αυτών μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Πρωτοδικείου Βόλου υπήρξαν άμεσα. Δυστυχώς όμως η τελική ρύθμιση χαρακτηρίσθηκε από περιορισμένη αναδρομική ισχύ και, παρά τις αρκετές δικαστικές αποφάσεις με τις οποίες αυτός ο περιορισμός έχει κριθεί αντισυνταγματικός, δεν έχει υπάρξει θετική κίνηση εκ μέρους του Δημοσίου, με αποτέλεσμα ακόμη και σήμερα υπάλληλοι του Δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα να απειλούνται με καταλογισμό υπέρογκων ποσών.

Με την απόφαση του Αρείου Πάγου επιλύεται πρωτότυπα και σε ανώτατο δικαιοδοτικό βαθμό το συνολικό νομικό ζήτημα και επιβεβαιώνεται ακόμη μία φορά η ανάγκη για συνολική και χάριν της ασφάλειας δικαίου ρύθμιση».