30 χρόνια μετά τα Ίμια: “Σημαντική επέτειος, χωρίς σαφή διδάγματα πολιτικής” – Ο καθηγητής Κώστας Λάβδας στο DEBATER

Τριάντα χρόνια συμπληρώθηκαν από τα Ίμια, τη νύχτα που οι ακατοίκητες βραχονησίδες του Αιγαίου μετατράπηκαν σε πεδίο αντιπαράθεσης και διεκδίκησης και η Ελλάδα με την Τουρκία ήρθαν ένα βήμα πριν από την ένοπλη σύγκρουση.

Η 30ή Ιανουαρίου 1996 τα Ίμια βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας σοβαρής διπλωματικής και στρατιωτικής κρίσης ανάμεσα στις δύο χώρες, με τα γεγονότα να σημαδεύουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Μιλώντας στο DEBATER ο καθηγητής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου Κώστας Λάβδας, με αφορμή τη συγκεκριμένη επέτειο, αναφέρεται σε τρία κρίσιμα ζητήματα.

Όπως αναφέρει ο κ. Λάβδας πρόκειται για μια “σημαντική επέτειο χωρίς σαφή διδάγματα πολιτικής” και εξηγεί:

“Η επέτειος των Ιμίων υπενθυμίζει μια δύσκολη στιγμή της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.

Πέραν της οφειλόμενης τιμής και του απεριόριστου σεβασμού στην ιερή μνήμη των τριών Ελλήνων αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού που έπεσαν ενώ επιτελούσαν το καθήκον τους, θα έλεγα ότι, αντικειμενικά, πρόκειται για μια κρίση που θέτει τρία συνδεόμενα, αλλά και σαφώς διακριτά ζητήματα.

Πρώτον, το ζήτημα του πώς προκλήθηκε, δεύτερον το ζήτημα της διαχείρισης κατά τη διάρκεια της κρίσης, και – τέλος – τι συνέπειες είχε.

Ως προς το τρίτο και σημαντικότερο ζήτημα, οι αναλυτές δεν μπορούν να αποφύγουν αυτό που η επίσημη ελληνική πολιτική οφείλει σαφώς να διαψεύδει. Ότι δηλαδή η κρίση των Ιμίων συνέβαλε και αυτή στην περαιτέρω παγίωση, στην τουρκική πλευρά, της αντίληψης ότι το ανατολικό Αιγαίο έχει γκρίζες περιοχές.

Ως προς το δεύτερο ζήτημα, τα πιθανά επιχειρησιακά και πολιτικά κενά που έχουν καταγραφεί από τη δημοσιογραφική, κυρίως, έρευνα δεν αποτέλεσαν αντικείμενο μιας οριστικής και εξειδικευμένης έκθεσης από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας που θα έδινε μια συνολική αποτίμηση και θα κατέληγε σε σειρά συγκεκριμένων εισηγήσεων για βελτίωση σε όποιο επίπεδο έκρινε σκόπιμο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν έχουν υπάρξει σαφή και οριστικά διδάγματα πολιτικής (policy learning) από την κρίση ως προς την επιχειρησιακή και την ευρύτερη οργανωτική διάσταση αντιμετώπισης της και, ως συνήθως, ο κάθε παράγοντας, επιχειρησιακός ή πολιτικός, την αντιμετωπίζει από την δική του οπτική γωνία.

Τέλος, το πρώτο ζήτημα αναφέρεται σε παράγοντες της κοινωνίας πολιτών που, καλοπροαίρετα, έθεσαν σε κίνηση μια σειρά δράσεων και αντιδράσεων που οδήγησαν στην κρίση των Ιμίων.

Το ζήτημα αυτό αναδεικνύει τη μεγάλη σημασία ενός ορθολογικού και υπεύθυνου πατριωτισμού. Ενός πατριωτισμού που υπολογίζει και τις μη ηθελημένες συνέπειες της κάθε κίνησης και συντονίζεται με τους αρμόδιους φορείς ώστε, αν τελικώς υπάρξει κρίση, να αποδειχθεί εθνικά επωφελής”.

*Ο Κώστας Α. Λάβδας είναι Καθηγητής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει διατελέσει, μεταξύ άλλων, Senior Research Fellow στη London School of Economics και κάτοχος της Έδρας Ελληνικών και Ευρωπαϊκών Σπουδών «Κωνσταντίνος Καραμανλής» στη Fletcher School of Law and Diplomacy του Πανεπιστημίου Tufts στις ΗΠΑ