Καισαριανή: Ταυτοποιήθηκαν οι δύο πρώτοι από τις φωτογραφίες της εκτέλεσης – Ο “ψηλός” και το “γελαστό παιδί”

Ανατριχίλα προκαλούν οι φωτογραφίες ντοκουμέντα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σε ιστοσελίδα δημοπρασιών και απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές κάποιων εκ των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τους ναζί στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.

Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες, των οποίων ο φωτογράφος δεν είναι γνωστός, φέρεται να προέρχονται από άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόιερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα.

Βέλγος πωλητής τις ανέβασε στο eBay προς δημοπρασία και στη συνέχεια αναρτήθηκαν στη σελίδα Greece at WWII Archives.

Προς το παρόν, για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση στο Σκοπευτήριο της Καισαριάνης δεν έχει πιστοποιηθεί η γνησιότητά τους. Ωστόσο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζήτησαν την παρέμβαση της Πολιτείας, ώστε να έρθουν στην Ελλάδα, να εξεταστούν και στη συνέχεια να περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού δημοσίου.

Το ενδιαφέρον στο eBay είναι πολύ μεγάλο και έχουν φτάσει να κοστολογούνται σε αρκετές χιλιάδες ευρώ. Για παράδειγμα, η φωτογραφία με τους κομμουνιστές που βαδίζουν προς το εκτελεστικό απόσπασμα κοστίζει πλέον πάνω από 2.000 ευρώ.

Ήδη, οι εκτελεσθέντες της Πρωτομαγιάς του ’44 που απεικονίζονται στις φωτογραφίες έχουν αρχίσει να ταυτοποιούνται μέσω συγγενών τους.

Η εφημερίδα «Τα Νέα» παραθέτει δύο ταυτοποιήσεις, που δημοσιεύονται ύστερα από μακρά διαδικασία διασταυρώσεων.

Στη φωτογραφία όπου οι άνδρες οδηγούνται στο απόσπασμα, ο ψηλός άνδρας με το λευκό πουκάμισο, δεύτερος στη διάταξη, είναι ο Βασίλειος Παπαδήμας.

Πρόκειται για τον μεγάλο αδελφό του γνωστού εκδότη και αντιστασιακού, Δημήτρη Παπαδήμα (πέθανε το 2016).

Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909 και εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο.

Στις 6 Αυγούστου 1941, συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες και μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου κι έπειτα της Λάρισας. Τελικά εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Σημειώνεται επίσης ότι η μητέρα του Βασίλη πέθανε από εγκεφαλικό 40 μέρες μετά την εκτέλεση του γιου της.

Το πρώτο νέο παιδί που φαίνεται να χαμογελά είναι η Ηλίας Ρίζος του Δημητρίου, σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας.

Εργαζόταν σε βιοτεχνία με ζυμαρικά στη Λαμία. Όταν εισέβαλαν οι Ιταλοί στην πόλη, οι Έλληνες συνεργάτες τον παρέδωσαν και τον πήγαν αρχικά στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια στο Χαϊδάρι.

Να αποκτηθούν από το Κράτος οι φωτογραφίες ζητούν Τσίπρας και αντιπολίτευση

Η σπουδαιότητα των φωτογραφιών προκάλεσε την αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης και του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, που ζητούν κυβερνητική παρέμβαση προκειμένου αυτές, εφόσον κριθεί ότι είναι γνήσιες, να περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού δημοσίου.

Ο κ. Τσίπρας με ανάρτησή του στο Facebook ζητάει η ελληνική Πολιτεία να αποκτήσει τα ντοκουμέντα αυτά «και τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της Παιδείας. Για εμάς η μνήμη είναι ευθύνη και δύναμη στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη που παραμένει πάντα επίκαιρος και αναγκαίος».

«Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής», αναφέρει στην επιστολή του ο πρώην πρωθυπουργός εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».

Το ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι «το υπουργείο Πολιτισμού οφείλει άμεσα να συγκροτήσει επιτροπή με αποστολή τη διαπίστωση της αυθεντικότητας των φωτογραφιών και αν αυτή επιβεβαιωθεί, να προχωρήσει στην αγορά τους».

Όπως τονίζει, «αποτελούν τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας. Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία, την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία. Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό».

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, τόνισε ότι «αυτά τα ντοκουμέντα δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας. Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να τα αποκτήσει και να τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της Παιδείας».

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Ζαχαριάδης, αναφέρει ότι «με τη δημοσίευση φωτογραφιών από τους 200 κομμουνιστές αγωνιστές που οδεύουν προς εκτέλεση από τους ναζί κατακτητές, στο σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, το ιστορικό δράμα έγινε συγκεκριμένη εικόνα και οι σπαρακτικές μαρτυρίες μας κοιτούν πλέον κατάματα και αγέρωχα, όπως κοιτούν και οι μελλοθάνατοι τον φωτογραφικό φακό».

Ο κ. Ζαχαριάδης υπενθυμίζει ότι «οι 200 της Καισαριανής εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τις ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής, ως αντίποινα για τη δράση του ΕΛΑΣ. Παραδόθηκαν στις δυνάμεις Κατοχής, δηλαδή τους Γερμανούς ναζί, από το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου, δηλαδή τους Έλληνες φασίστες».

Στην παρέμβασή του το ΚΚΕ, μέλη και στελέχη του οποίου ήταν οι 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή το 1944.

Ο γενικός γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, έκανε λόγο για «συγκλονιστικά ντοκουμέντα» και σημείωσε ότι «πρόκειται για ήρωες, μέλη, στελέχη του ΚΚΕ και αυτές οι φωτογραφίες δεν μπορεί να βρίσκονται σε εμπόρους, σε ιδιώτες. Πρέπει να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το ΚΚΕ θα πάρει τις απαραίτητες πολιτικές και άλλες πρωτοβουλίες, έτσι ώστε το κράτος, η Βουλή των Ελλήνων να μπορέσει να αποδώσει αυτά στον δήμο Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου, στο ΚΚΕ έτσι ώστε να κρατιέται ζωντανή η ιστορική μνήμη και γνώση».

Παρέμβαση υπήρξε από νωρίς και από τη Νέα Αριστερά, με τον Αλέξη Χαρίτση να επικοινωνεί τηλεφωνικά με τη Λίνα Μενδώνη και ζητώντας «να διεκδικηθούν θεσμικά ως κομμάτι της εθνικής μας Ιστορίας και να περιέλθουν στην κυριότητα του Ελληνικού Κράτους αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους» και «να υπάρξει σοβαρή μουσειακή πλαισίωση, ώστε να ενταχθούν σε δημόσιο χώρο μνήμης και γνώσης». Μάλιστα, η ΝΕΑΡ αύριο θα καταθέσει κοινοβουλευτική ερώτηση για το θέμα.

«Χθες, 82 χρόνια μετά, κοιτάξαμε τους μελλοθάνατους στα μάτια. Οι φωτογραφίες αυτές δεν είναι απλώς ιστορικά ντοκουμέντα. Είναι τεκμήρια συλλογικής μνήμης και αυτογνωσίας», σχολιάζει ο Αλέξης Χαρίτσης.