New York Times: Οι απειλές του Τραμπ οδηγούν σε «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» – Τα κενά που θα δημιουργηθούν και πως θα καλυφθούν

Στο γεγονός ότι οι απειλές για αποχώρηση των ΗΠΑ που αναφέρει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στις ομιλίες του οδηγούν σε ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» στέκονται οι New York Times.

Από την επανεκλογή του, ο Τραμπ έχει απειλήσει να αποχωρήσει από τη συμμαχία του ΝΑΤΟ αρκετές φορές. Την Τετάρτη, το έκανε ξανά , απογοητευμένος που τα ευρωπαϊκά έθνη αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον μέχρι στιγμής αναποφάσιστο πόλεμο Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Όσο όμως υποτιμά το ΝΑΤΟ και απειλεί να το εγκαταλείψει, τόσο πιο κούφιο γίνεται.

Η συμμαχία, που δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για να αποτρέψει τη Σοβιετική Ένωση και να διατηρήσει την ειρήνη στην Ευρώπη, βρίσκεται σε κρίση, με ορισμένους να αμφισβητούν το κατά πόσον μπορεί να επιβιώσει. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει φέρει στο προσκήνιο τις υπάρχουσες αμφιβολίες σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ στη συμμαχία, υποστήριξε ο Ίβο Ντάαλντερ, πρώην Αμερικανός πρεσβευτής στο ΝΑΤΟ.

«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα θα είναι πλέον σε θέση και πρόθυμη να εμπιστευτεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι θα την υπερασπιστούν», είπε. «Ελπίζω, ίσως. Αλλά δεν μπορούν να βασίζονται σε αυτό». Στην ομιλία του προς το έθνος την Τετάρτη το βράδυ, ο Τραμπ δεν ανέφερε το ΝΑΤΟ, προς ανακούφιση των συμμάχων.

Ωστόσο, ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε ότι πιστεύει πως οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν πιστεύουν ότι το Άρθρο 5, η δέσμευση του ΝΑΤΟ για συλλογική άμυνα, είχε ακόμη «δύναμη». Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται τώρα να αποτελούν μέρος του προβλήματος της παγκόσμιας αταξίας, είπε ο αξιωματούχος, μιλώντας ανώνυμα δεδομένης της ευαισθησίας του θέματος. Η χώρα δεν είναι πλέον η λύση και ο εγγυητής της έσχατης ανάγκης, είπε.

Την Πέμπτη, μιλώντας στη Σεούλ, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ήταν σαφής: Ο κ. Τραμπ υπονόμευε το ΝΑΤΟ με τις επανειλημμένες απειλές του να αποχωρήσει από αυτό.

«Αν δημιουργείς καθημερινά αμφιβολίες για τη δέσμευσή σου, την ακυρώνεις», είπε. Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αντανακλώντας τη δυσαρέσκεια του κ. Τραμπ με τους Ευρωπαίους συμμάχους, προειδοποίησε ότι οι σχέσεις με το ΝΑΤΟ θα πρέπει να επανεξεταστούν μετά την επίλυση του πολέμου στο Ιράν.

«Χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν υπάρχει ΝΑΤΟ», είπε ο κ. Ρούμπιο. «Μια συμμαχία πρέπει να είναι αμοιβαία επωφελής. Δεν μπορεί να είναι μονόδρομος. Ας ελπίσουμε ότι μπορούμε να το διορθώσουμε».

Άλλοι δεν είναι τόσο σίγουροι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το νευραλγικό κέντρο και τα οστά της συμμαχίας, επειδή η Ουάσιγκτον το ήθελε πάντα έτσι. Αλλά η Ευρώπη δεν είναι καθόλου αβοήθητη, και ξοδεύει πολύ περισσότερα χρήματα για τον στρατό τώρα, εν μέρει λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και εν μέρει λόγω των απαιτήσεων του κ. Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων προηγούμενων απειλών να εγκαταλείψει τη συμμαχία εκτός εάν τα μέλη της «πληρώσουν».

New York Times: Τι θα γίνει με τα κενά σε ενδεχόμενη αποχώρηση των ΗΠΑ

Ακόμα κι αν η Ουάσινγκτον αποσύρει τους 70.000 αμερικανούς στρατιώτες από την Ευρώπη, ένα ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ θα ήταν εφικτό, λένε ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Το σύστημα διοίκησης και η υποδομή του ΝΑΤΟ παραμένουν και οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να καλύψουν τις περισσότερες θέσεις εργασίας. Έχουν γίνει διάφορες μελέτες σχετικά με το τι θα έπρεπε να κάνει η Ευρώπη για να αντικαταστήσει την αμερικανική συμβολή στον συμβατικό πόλεμο.

Μια μελέτη , από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών τον περασμένο Μάιο, έδωσε μια πρόχειρη εκτίμηση κόστους σε διάστημα 25 ετών ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Το Bruegel, ένα ερευνητικό ίδρυμα στις Βρυξέλλες, διεξήγαγε μια παρόμοια μελέτη πριν από ένα χρόνο με το Ινστιτούτο Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία και εκτίμησε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να χρειαστεί 300.000 περισσότερους στρατιώτες και μια ετήσια αύξηση των στρατιωτικών δαπανών κατά τουλάχιστον 290 δισεκατομμύρια δολάρια βραχυπρόθεσμα για να αποτρέψει τη ρωσική επιθετικότητα.

Ο Καμίλ Γκραντ, πρώην βοηθός Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ για αμυντικές επενδύσεις, έγραψε τη δική του λεπτομερή μελέτη για τα κενά που θα έπρεπε να καλύψει η Ευρώπη για να αντικαταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αξιωματούχοι του Τραμπ έχουν δηλώσει ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να διαχειρίζονται τη συμβατική άμυνα, ενώ η Ουάσινγκτον διατηρεί την πυρηνική της ομπρέλα.

Η προθεσμία για να γίνει αυτό, σύμφωνα με τους περισσότερους, είναι το 2029. Ο στρατηγός Κάρστεν Μπρόιερ, ο οποίος ηγείται του γερμανικού στρατού, έχει προειδοποιήσει ότι μέχρι τότε η Ρωσία πιθανότατα θα είναι σε θέση να εξαπολύσει μια σοβαρή επίθεση στο ΝΑΤΟ. Αλλά η Γερμανία και οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ μπορούν να αντέξουν πολύ καλά πριν από τότε, είπε.

Όπως είπε πέρυσι για την Ευρώπη ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, «Δεν χρειάζεται να είμαστε τόσο καλοί όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες. Χρειάζεται μόνο να είμαστε καλύτεροι από τη Ρωσία».

Αυτό που είναι αναντικατάστατο είναι η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα πάνω από την Ευρώπη, την οποία ο κ. Τραμπ έχει επανειλημμένα δεσμευτεί να διατηρήσει. Ωστόσο, τα ευρωπαϊκά έθνη συζητούν ενεργά εναλλακτικές λύσεις.

Η Βρετανία και η Γαλλία, οι δύο πυρηνικές δυνάμεις στην Ευρώπη, μαζί με τη Γερμανία και τη Σουηδία, συζητούν πώς να επεκτείνουν την πυρηνική τους ομπρέλα ώστε να πλησιάσει τουλάχιστον την αμερικανική.

Η Γαλλία έχει δηλώσει ότι θα αυξήσει το δικό της πυρηνικό απόθεμα και η Βρετανία έχει δηλώσει ότι θα αναδημιουργήσει ένα αεροπορικό σκέλος βομβαρδιστικών με πυρηνικές ικανότητες για να προσθέσει στα πυρηνικά υποβρύχιά της. Ωστόσο, το βρετανικό πυρηνικό αποτρεπτικό μέσο εξαρτάται από την αμερικανική τεχνολογία και το γαλλικό έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τα γαλλικά συμφέροντα, όπως αποφάσισε ο πρόεδρός της.

Η παρόρμηση για την Ευρώπη να κάνει περισσότερα έχει υπογραμμιστεί από την απόφαση του κ. Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν χωρίς διαβούλευση και στη συνέχεια να ζητήσει βοήθεια. Για πολλούς, όπως ο Μπρούνο Μασάες, πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Πορτογαλίας, η αμερικανική «εκδρομή» μοιάζει με ήττα.

«Αυτό θα δώσει μεγάλη ώθηση στην Ευρώπη», είπε. «Δεν είναι απλώς η επιθυμία των ΗΠΑ να είναι εκεί για εμάς. Είναι η αίσθηση τώρα ότι οι ΗΠΑ δεν θα είναι ικανές ακόμα κι αν είναι πρόθυμες». Για την Ευρώπη, είπε, «κάθε μήνα η επιλογή μεταξύ αυτονομίας και Αμερικής γίνεται όλο και πιο έντονη».

Ήταν χαρακτηριστικό ότι ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, απάντησε στην απειλή του κ. Τραμπ την Τετάρτη λέγοντας ότι η Βρετανία, ο στενότερος σύμμαχος της Αμερικής, θα πρέπει να πλησιάσει την Ευρώπη. «Καθώς ο κόσμος συνεχίζει σε αυτή την ασταθή πορεία, το μακροπρόθεσμο εθνικό μας συμφέρον απαιτεί στενότερη συνεργασία με τους συμμάχους μας στην Ευρώπη και με την Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε.

Παρά την απογοήτευση του κ. Τραμπ, πολλοί αναρωτιούνται πώς η καταστροφή της συμμαχίας θα ωφελούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, πρώην πρεσβευτής της Γερμανίας στην Ουάσινγκτον, δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η αποχώρηση από το ΝΑΤΟ θα ήταν ένα δώρο σε μια στρατιωτικοποιημένη Ρωσία. «Ας είμαστε σαφείς ότι η απομάκρυνση των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη θα επέτρεπε τελικά στη Ρωσία να ανακηρύξει στρατηγική νίκη: η εκδίωξη των ΗΠΑ από την Ευρώπη ήταν ο πρωταρχικός στρατηγικός στόχος του Κρεμλίνου, κατά τη σοβιετική εποχή και έκτοτε», έγραψε. «Είναι κάτι που οι ΗΠΑ μπορούν να επιτρέψουν να συμβεί;»

Για τον Νίκολας Μπερνς, πρώην Αμερικανό πρεσβευτή στο ΝΑΤΟ, η αποχώρηση θα ήταν «καταστροφική για την Αμερική ως παγκόσμια δύναμη». Θα έμενε έκπληκτος αν το Κογκρέσο συμφωνούσε, είπε.

Το ΝΑΤΟ είναι μια αμυντική συμμαχία και προσέφερε βοήθεια στην Αμερική μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Αλλά στο Ιράν, ο κ. Μπερνς είπε, «δεν έχουμε δεχθεί επίθεση, αλλά ξεκινήσαμε μια επίθεση εκτός ΝΑΤΟ», χωρίς να ζητήσουμε συμμαχική βοήθεια ή καν να ενημερώσουμε τους συμμάχους εκ των προτέρων. Ακόμα και τώρα, είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν ζητήσει επίσημα βοήθεια από το ΝΑΤΟ. Αλλά για να καθησυχάσουν τον κ. Τραμπ, είπε, οι περισσότερες χώρες του ΝΑΤΟ προσφέρουν ήδη, μόλις τελειώσει ο πόλεμος, να βοηθήσουν να παραμείνει ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ, όπως έχει απαιτήσει ο κ. Τραμπ.

Αυτός ο συνασπισμός για τις μεταπολεμικές περιπολίες του στενού περιλαμβάνει τώρα περίπου 35 χώρες, οργανωμένους από τη Βρετανία και τη Γαλλία.