17 Νοέμβρη: Η σύλληψη Γιωτόπουλου και η αποκάλυψη ότι είχε καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον Κωστή Περατικό

“Αυλαία” έριξε το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά στον ΣΚΑΪ για την 17 Νοέμβρη, με το τελευταίο επεισόδιο που προβλήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 30 Μαρτίου να αναφέρεται στις κρίσιμες ώρες από τη στιγμή που εντοπίστηκε το στίγμα του «Μιχάλη Οικονόμου», όπως ήταν το όνομα με το οποίο ο καταδικασμένος αρχηγός της 17 Νοέμβρη, Αλέξανδρος Γιωτόπουλος ζούσε μεταξύ Αθήνας και Λειψών.

Μιλώντας στον Αλέξη Παπαχελά, ο πρέσβης και πρώην επικεφαλής της ΕΥΠ Λ. Αποστολίδης, περιέγραψε ότι μετά την εξάρθρωση της οργάνωσης, μια παιδική του φίλη του περιέγραψε ότι εκείνη, ο Γιωτόπουλος και ο δολοφονημένος από την οργάνωση Κωστής Περατικός, είχαν φάει μαζί στην Πάτμο. «Τρομερό. Είχε φάει μαζί με τον άνθρωπο που στη συνέχεια δολοφόνησε». 

Στον επίλογο του ντοκιμαντέρ τέθηκαν τα εξής ερωτήματα: αν θα είχε πιαστεί η οργάνωση ακόμη κι αν δεν είχε εκραγεί η βόμβα στα χέρια του Σάββα Ξηρού και αν υπάρχουν ασύλληπτα μέλη της οργάνωσης. Στο πρώτο ερώτημα Αμερικανοί και βρετανοί διπλωμάτες και αξιωματούχοι, Έλληνες αξιωματικοί και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ήταν κατηγορηματικοί ότι το ξήλωμα της 17Ν θα επιτυγχανόταν ούτως ή άλλως.

«Δεν έχει προκύψει να υπάρχουν άλλα ηγετικά μέλη»

«Η έκρηξη μας άνοιξε τη στενωπό και την έκανε λεωφόρο. Είναι απόλυτα ελληνική ιστορία», είπε χαρακτηριστικά ο τότε αρχηγός της ΕΛΑΣ, Φώτης Νασιάκος. Στο δεύτερο ερώτημα κατηγορηματικά «όχι» απάντησε ο Μιχάλης Χρυσοχοίδης, «δεν έχει προκύψει να υπάρχουν άλλα ηγετικά μέλη», είπε ο Φώτης Νασιάκος, για να προσθέσει ωστόσο ότι υπάρχουν 4-5 «τυφλά» αποτυπώματα που ανήκουν ίσως σε περιφερειακά, βοηθητικά μέλη. Το στέλεχος της Αντιτρομοκρατικής την επίμαχη περίοδο Φώτης Παπαγεωργίου, εκτίμησε ότι ο Γιωτόπουλος δύσκολα θα δεχόταν κάποιον πάνω από αυτόν, αλλά δεν απέκλεισε να υπάρχουν ασύλληπτα μέλη, αναφέροντας χαρακτηριστικά τον άνθρωπο με το προσωνύμιο «Πάρκινσον» για τον οποίο δεν προέκυψαν στοιχεία ικανά για να τον στείλουν κατηγορούμενο. 

Ωστόσο, είχε ο Τόμας Μίλερ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ εκτίμησε ότι υπάρχει πιθανότητα να υπάρχουν ασύλληπτα μέλη της οργάνωσης, αλλά αυτό το ξέρει ο Γιωτόπουλος και το πιθανότερο είναι να πάρει τα μυστικά του στον τάφο του. Από την πλευρά του, ο πρώην πράκτορας της CIA Τζον Κυριάκου, παρατήρησε ότι δεν ξέρουμε όλη την ιστορία της 17Ν, δεν ξέρουμε, για παράδειγμα την ιστορία του Χρήστου Τσουτσουβή, που είπε πως πέρασε από τον ΕΛΑ στην 17Ν, δεν έχουμε 45άρι και γραφομηχανή, δεν ξέρουμε τη γυναίκα που κρατούσε τσίλιες στη δολοφονία Γουέλς. 

Με έναν τρόπο, ο αρχιδολοφόνος της 17 Δημήτρης Κουφοντίνας, στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης που έδωσε στο πλαίσιο του ντοκιμαντέρ, επανέλαβε αυτό που είπε όταν είχε παραδοθεί: «Εγώ και τέλος». 

«Αν αφήσεις αυτό το δίλημμα που έχεις βία μη βία, απαρνιέσαι την ιδέα της ίδιας της επανάστασης, και σε προσωπικό επίπεδο, απαρνιέσαι την ίδια την οικογενειακή ιστορία, κομμουνιστή παππού, ελασίτη πατέρα. Η 17Ν ανήκει σ’ αυτόν τον ιστορικό κύκλο που έχει κλείσει. Νομίζω ότι ήταν στον καιρό της μίας από τις μορφές της επαναστατικής συνέχειας. Ένα κομμάτι του λαού στήριζε την οργάνωση όλα αυτά τα χρόνια, δεν την έβλεπε μόνο ως κοινωνικό αντίβαρο, νομίζω ότι την έβλεπε ως μία έκφραση του διαχρονικού ρεύματος της αντίστασης που διασχίζει την ελληνική ιστορία» ισχυρίστηκε.

Η σύλληψη Γιωτόπουλου

Στο τελευταίο μέρος του ντοκιμαντέρ ξετυλίγεται το κουβάρι της σύλληψης του Γιωτόπουλου, από τη στιγμή που εντοπίστηκε στη γιάφκα της Πάτμου τετρασέλιδη προκήρυξη για τη δολοφονία Περατικού με χειρόγραφες σημειώσεις, που όπως διαπιστώθηκε ήταν του Γιωτόπουλου. Η αντιπαραβολή στον γραφικό χαρακτήρα έγινε με τα περίφημα αρχεία της Πάρνηθας, υλικό που είχε εντοπιστεί τυχαία στα τέλη του 1978.  Οι Αρχές είναι βέβαιες πλέον ότι ο αρχηγός της 17Ν ήταν ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο γιος του νούμερο 2 του Τρότσκι, Δημήτρη Γιωτόπουλου ή Βίττε.

Ο Σάββας Ξηρός ήταν εκείνος που έδωσε δύο κρίσιμες λεπτομέρειες για τον εντοπισμό του: Θυμήθηκε ότι είχε σπίτι σε ένα μικρό νησί των Δωδεκανήσων και είχε ακούσει να τον αποκαλούν κ. Μιχάλη -το όνομά του στην οργάνωση ήταν Λάμπρος. Η έρευνα οδήγησε στους Λειψούς, όπου ο αστυνομικός με τον οποίο μίλησε ο Φώτης Νασιάκος, ο Σωκράτης Σιάσος, ανέσυρε το φάκελο της αντιπαράθεσης που είχε για το χρώμα του σπιτιού της η Μαρί Τερέζ Πεϊνό, η γυναίκα του «Μιχάλη Οικονόμου».

Αστυνομικοί από τη Λέρο έσπευσαν να συνδράμουν τους συναδέλφους τους στους Λειψούς, ενώ ο Γιωτόπουλος ήταν έτοιμος να φύγει από το νησί με προορισμό τη Σάμο και προφανή σκοπό να περάσει από εκεί στην Τουρκία και να διαφύγει. Η διαπίστωση ότι τα στοιχεία της (πλαστής) ταυτότητας του «Μιχάλη Οικονόμου» αντιστοιχούσαν σε γυναίκα, ήταν η τελευταία ψηφίδα για τις Αρχές που έδειξε ότι «είχαν τον Αρχηγό».

Ο Φώτης Παπαγεωργίου ήταν επικεφαλής του κλιμακίου της Αντιτρομοκρατικής που πήγε για τον Γιωτόπουλο στους Λειψούς. Οι αστυνομικοί εκεί τον κρατούσαν δεμένο σε μια καρέκλα καφενείου. Ο Γιωτόπουλος, έδειχνε φοβισμένος, δεν απάντησε στην προσφώνηση «Λάμπρος», ούτε στο «Αλέξανδρος».  «Είσαι νενέκος» είπε απευθυνόμενος στον Παπαγεωργίου, αποκαλώντας τον ουσιαστικά προδότη από το όνομα του προδότη της επανάστασης του -21 Δημήτριο Νενέκο. «Είμαι Έλληνας αξιωματικός», αντέτεινε ο Παπαγεωργίου. «Εσύ μπορεί όχι, αλλά οι πιο πάνω θα με στείλουν σε λίγες ώρες στο Γκουαντάναμο». «Δεν θα είσαι» απάντησε ο Παπαγεωργίου.